Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đến thủ đô Brussels, bắt đầu thăm chính thức EU và Bỉ. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Sau khi kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch, chiều 21/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới Brussels, bắt đầu chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu và Vương quốc Bỉ từ ngày 21-24/10 theo lời mời của Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Antonio Costa và Thủ tướng Bỉ Bart de Wever.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ gặp hai nhà lãnh đạo cao nhất của EU

Trao đổi với báo chí trước chuyến thăm, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Gurrier cho biết: Chuyến thăm này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên minh Châu Âu (EU) nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ song phương, tầm quan trọng của EU đối với Việt Nam, của Việt Nam đối với EU.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được đón tiếp ở cấp cao nhất và sẽ có cuộc gặp hai nhà lãnh đạo của Liên minh châu Âu - Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Chủ tịch von der Leyen, và cuộc gặp với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Costa.

Tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là đoàn đại biểu lớn gồm các ủy viên Bộ Chính trị, bộ trưởng, lãnh đạo các tỉnh và nhiều doanh nhân, vì vậy sẽ có nhiều cuộc gặp tại Brussels.

“Đối với chúng tôi, đây là một thời điểm rất quan trọng trong quan hệ giữa EU và Việt Nam” – Đại sứ nói. “Chúng ta đã xây dựng một mối quan hệ rất vững mạnh, rộng khắp và dày đặc trong 35 năm quan hệ ngoại giao vừa qua. Quan hệ của chúng ta hiện nay về cơ bản bao trùm tất cả các lĩnh vực chính sách công”.

Hai bên đã nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm của Chủ tịch António Costa tới Hà Nội tháng 1/2026.

Chuyến thăm sẽ là dịp để đánh giá lại quan hệ song phương, việc triển khai quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, đưa quan hệ lên tầm cao mới, và cũng để chuyển hóa những tham vọng chung thành những kết quả thực tiễn, cụ thể - Đại sứ cho biết. Hai bên sẽ thảo luận về tất cả các lĩnh vực của quan hệ song phương: thương mại và đầu tư, năng lượng, giáo dục, khoa học và công nghệ, an ninh.

Đại sứ Gurrier cho rằng đây là một thời điểm khó khăn trong quan hệ quốc tế, với những biến động địa chính trị tại nhiều khu vực trên toàn cầu. Vì vậy, trong chuyến thăm, hai bên sẽ thảo luận về hòa bình, an ninh và sự ủng hộ chung của với việc tôn trọng luật pháp quốc tế, chủ quyền lãnh thổ và quyền tự chủ của các quốc gia, tình hình Biển Đông, Ukraine, Trung Đông.

Đại sứ nhấn mạnh, Việt Nam là một đối tác then chốt của EU tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây là thành viên ASEAN đầu tiên mà EU có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.

Đầu tư vào các lĩnh vực giúp Việt Nam tăng tự chủ chiến lược

Thương mại và đầu tư sẽ là trọng tâm của chuyến thăm vào tuần tới. Tại Brussels sẽ diễn ra bàn tròn doanh nghiệp giữa các CEO hàng đầu của các công ty lớn của châu Âu cùng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Thương mại giữa EU và Việt Nam đã tăng đáng kể kể từ khi FTA có hiệu lực, riêng năm 2025 đã đạt trên 76 tỷ euro. Đại sứ Gurrier cho rằng vẫn còn tiềm năng rất lớn để phát triển hơn nữa quan hệ kinh tế, nếu hai bên đảm bảo rằng FTA được thực thi đầy đủ, các rào cản thương mại còn lại được giải quyết, cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ được mời gọi đầu tư vào Việt Nam và tạo ra một hệ sinh thái trong nhiều ngành công nghiệp.

Ông nhấn mạnh, với các doanh nghiệp EU, một môi trường pháp lý minh bạch và có thể dự đoán tốt hơn tại Việt Nam sẽ có tiềm năng gia tăng hơn nữa hoạt động đầu tư và thương mại giữa hai bên.

“Điều chúng tôi muốn làm là đầu tư vào các ngành công nghiệp chất lượng tại Việt Nam” – Đại sứ nói. “Chúng tôi không chỉ mang đến nguồn vốn từ châu Âu, mà còn cả các công nghệ an toàn, bảo mật và ở mức độ tiên tiến nhất trên thế giới, qua đó giúp đảm bảo tính tự chủ chiến lược của Việt Nam trong các lĩnh vực chiến lược như giao thông vận tải, hạ tầng số an toàn và hạ tầng năng lượng”.

Thảo luận về năng lượng

Đại sứ Julien Guerrier cho rằng cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz cho thấy tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh năng lượng đối với cả châu Âu và Việt Nam, đồng thời phải phát triển các nguồn cung năng lượng trong nước. Vì vậy hai bên sẽ chú trọng thỏa luận về năng lượng trong chuyên thăm.

Ông cho biết, thông qua Quan hệ đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) và sáng kiến Global Gateway, EU sẽ tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Bên cạnh đó, EU đang tích cực hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành công nghiệp hạt nhân, đặc biệt chú trọng đến các yêu cầu về an toàn.

Giao thông vận tải bền vững cũng là một ưu tiên hợp tác. EU mong muốn đầu tư vào các lĩnh vực như đường sắt đô thị nhằm giúp người dân Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh di chuyển nhanh chóng, thuận tiện và sạch hơn, đồng thời giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm không khí và đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng.

Tại Diễn đàn đầu tư và kinh doanh "Cửa ngõ Toàn cầu" (Global Gateway) diễn ra vào tháng 3 vừa qua, Ủy viên Châu Âu Šefčovič đã công bố gói đầu tư hơn nửa tỷ euro vào Việt Nam từ cả nguồn vốn công và tư trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, giao thông bền vững và năng lượng sạch.

Đại sứ khẳng định, EU sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trở thành một quốc gia phát triển vào năm 2045 và đạt trung hòa khí hậu vào năm 2050.

Trong chuyến thăm tới, hai bên sẽ công bố hai dự án lớn nhằm hỗ trợ kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam trong lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp, một số dự án cụ thể hơn nhằm cải tạo hạ tầng tại Hà Nội, xây dựng các trung tâm đào tạo nhân lực trong ngành đường sắt đô thị cũng như ngành đường sắt nói chung.

Các doanh nghiệp hai bên sẽ thảo luận và công bố các hợp đồng tiềm năng và các liên doanh kinh doanh. Nguyên liệu thô chiến lược cũng là một lĩnh vực ưu tiên nhằm đảm bảo chuỗi cung ứng bền vững ở Châu Âu và Việt Nam, đồng thời tạo đà phát triển cho những năm tới.

Ghi nhận những tiến bộ về IUU

Trả lời câu hỏi của Dân Việt về việc liệu sẽ có bất kỳ cam kết nào về vấn đề IUU (khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định) hay không, Đại sứ Gurrier cho biết: IUU là lĩnh vực mà hai bên đã hợp tác trong gần 10 năm qua với kết quả tốt và sự phối hợp rất chặt chẽ.

Hai bên đã thiết lập một khung pháp lý mới tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn thế giới, đồng thời đảm bảo các tàu cá được trang bị thiết bị giám sát hành trình.

Việc triển khai ở cấp tỉnh khó khăn hơn, nhưng Đại sứ đánh giá cao các nỗ lực của phía Việt Nam, đặc biệt là việc Thủ tướng Phạm Minh Chính trước đây đã tổ chức cuộc họp hàng tuần với các tỉnh liên quan để theo dõi việc thực thi.

Đại sứ cho biết: “Đợt kiểm tra mới nhất cho thấy vẫn còn những tiến bộ cần đạt được, đặc biệt là về truy xuất nguồn gốc hải sản được chế biến tại Việt Nam. Do đó, chúng tôi đang hỗ trợ Việt Nam, và chúng tôi hy vọng rằng sẽ ghi nhận được thêm những tiến bộ”.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn hiện đang hoàn thiện một báo cáo cập nhật để đánh giá lại toàn bộ tiến độ của tình hình. Phía EU sẽ phân tích đánh giá báo cáo đó và thực hiện đợt thanh tra mới.

“Chúng tôi hy vọng có thể sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU. Đây chắc chắn sẽ là một nội dung được thảo luận ở cấp cao nhất khi Tổng Bí thư Tô Lâm sang thăm Châu Âu” – Đại sứ nói. "Thẻ vàng sẽ chưa thể gỡ bỏ ngay vào tuần tới. Nhưng tôi hy vọng rằng chúng ta có thể ghi nhận những tiến bộ và đang đi đúng hướng tới việc gỡ bỏ thẻ vàng".

Ấn tượng với các cải cách ở Việt nam

Với câu hỏi của Dân Việt về sự hỗ trợ của EU với những cải cách đang diễn ra hiện nay tại Việt Nam, Đại sứ Gurrier cho biết: "Chúng tôi vô cùng ấn tượng và được tiếp thêm động lực bởi quy mô cũng như mức độ quyết tâm của các đợt cải cách đó. Ở cấp hành chính, đó là việc giảm số lượng các tỉnh, các cấp hành chính, các bộ ngành và tinh gọn bộ máy quản lý. Chúng tôi cũng rất ấn tượng trước việc thông qua nhanh chóng các quy định và luật mới trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ trí tuệ nhân tạo (AI) cho đến nhiều ngành khác của nền kinh tế.

Đại sứ cho biết, EU sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong việc xây dựng luật, nhằm đảm bảo không chỉ việc thông qua nhanh chóng các bộ luật mà chất lượng của luật cũng đạt chuẩn thế giới, thúc đẩy một khung pháp luật minh bạch, dễ dự đoán, phục vụ tốt nhất lợi ích của người dân Việt Nam, của các nhà đầu tư Châu Âu và của toàn bộ nền kinh tế.

“Đây là một sự chuyển mình rất lớn của đất nước, chúng ta có thể nhận thấy điều đó qua tất cả các dự án phát triển hạ tầng” – Đại sứ Gurrier nói.

“Đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Việc cải cách đi kèm với những xáo trộn, và sẽ có những điều chỉnh khi chúng ta nhận ra rằng trong quá trình thực thi, chúng có thể được hoàn thiện hơn nữa. Nhưng đó là một mục tiêu rất đáng khích lệ và đầy tham vọng mà chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ toàn diện để đảm bảo thành công cuối cùng”.