Mô hình “Ngân hàng con giống”, “Chăn nuôi an toàn sinh học”, “Con nuôi của Hội” giúp người dân thoát nghèo

Trao đổi về công tác giảm nghèo của các cấp Hội, bà Thái Thị Bích Phin - Phó Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Đà Nẵng thẳng thắn chia sẻ: “Tôi cho rằng, thước đo của giảm nghèo bền vững không phải là người dân nhận được bao nhiêu hỗ trợ, mà là sau hỗ trợ, họ có thể tự tạo ra thu nhập và tự chủ cuộc sống đến đâu.

Thực tế cho thấy, tư duy của hội viên nghèo đang có chuyển biến tích cực. Từ chỗ trông chờ vào hỗ trợ, nhiều bà con đã chủ động học nghề, học kỹ thuật, tham gia tổ nhóm, mạnh dạn đầu tư sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm. Đây là thay đổi rất quan trọng, bởi hỗ trợ chỉ tạo điểm xuất phát, còn ý chí và năng lực của người dân mới quyết định khả năng thoát nghèo bền vững.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng xác định không thể yêu cầu mọi hộ nghèo tự lực theo cùng một cách. Hội phải hỗ trợ đúng nhu cầu, đúng điều kiện và đúng khả năng của từng hộ, từ vốn, cây con giống, kỹ thuật đến việc làm, liên kết sản xuất và thị trường. Mục tiêu là không làm thay người dân, mà tạo đủ điều kiện để người dân tự vươn lên”.

Theo bà Phin, trong thời gian qua, các cấp Hội đã trực tiếp triển khai các mô hình, dự án từ nguồn kinh phí chương trình mục tiêu với hơn 30 tỷ đồng, tập trung vào đa dạng hóa sinh kế, giảm nghèo bền vững, nhất là ở vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua phát huy vai trò của nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi trong hỗ trợ vốn, giống, kỹ thuật, kinh nghiệm và việc làm, đã có 783 hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ biết cách làm ăn, từng bước vươn lên khá, giàu.

Cùng với đó, Hội đã hướng dẫn thành lập mới 99 câu lạc bộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi; toàn thành phố hiện có gần 2.000 mô hình kinh tế vườn, kinh tế trang trại. Đây không chỉ là những mô hình sản xuất, mà còn là những “địa chỉ học nghề tại chỗ”, nơi hội viên có thể học cách làm, cách tổ chức sản xuất và kết nối thị trường từ chính những người đã thành công.

Đối với những hộ còn đặc biệt khó khăn, các cấp Hội tiếp tục thực hiện tốt công tác an sinh, hỗ trợ sinh kế và chăm lo đột xuất. Chỉ tính riêng trong 2 năm qua, đã huy động trao 3.200 suất quà, 670 sinh kế, hỗ trợ xóa 90 nhà tạm, nhà dột nát, với tổng kinh phí hơn 7 tỷ đồng; kịp thời thăm hỏi, hỗ trợ nông dân gặp thiên tai, hoạn nạn. Hội cũng vận động nông dân tham gia bảo hiểm y tế với 235.000 người và bảo hiểm xã hội tự nguyện trên 7.000 người, góp phần củng cố an sinh xã hội.

“Điều chúng tôi hướng tới không phải là hỗ trợ để người dân thoát nghèo trong một thời điểm, mà là tạo sinh kế, tạo năng lực và tạo niềm tin để họ có thể tự mình thoát nghèo và không tái nghèo. Đó mới là giá trị bền vững nhất của công tác giảm nghèo…”, bà Phin cho biết.

Được biêt, hiện nay Hội đang triển khai nhiều mô hình như “Ngân hàng con giống”, “Chăn nuôi an toàn sinh học”, “Con nuôi của Hội” hay các câu lạc bộ nông dân giảm nghèo. Vậy các mô hình này hiện nay ra sao, phát triển và được nhân rộng như thế nào?.

Về vấn đề này, bà Thái Thị Bích Phin cho biết, mô hình chăn nuôi gà an toàn sinh học theo hướng hữu cơ tại các xã Hòa Vang và Đại Lộc đang phát triển rất tốt. Mô hình sử dụng đệm lót sinh học kết hợp các bài thuốc dân gian từ thảo dược, qua đó giảm đáng kể chi phí thuốc thú y và vitamin phòng bệnh.

Còn mô hình “Con nuôi của Hội” đã được triển khai tại 93 cơ sở Hội; có 50 địa phương cấp xã đăng ký thực hiện, nhận đỡ đầu 150 học sinh là con cán bộ, hội viên nông dân có hoàn cảnh khó khăn. Mức hỗ trợ tùy địa phương, khoảng 300.000 đồng đến 1 triệu đồng/em/tháng, ngoài ra có hỗ trợ dụng cụ học tập. Hội Nông dân thành phố đang nhận đỡ đầu 3 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mỗi em được hỗ trợ 500.000 đồng/tháng.

Cùng với khu vực đồng bằng, đối với miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Hội lựa chọn sinh kế dựa trên điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất, khả năng của người dân và đầu ra của sản phẩm. Thực tế từ địa bàn Quảng Nam trước đây cho thấy, một số mô hình đã phát huy khá tốt lợi thế tại chỗ. Chẳng hạn, bò sinh sản được triển khai tại Trà Ka (huyện Bắc Trà My cũ), Đắc Pring (huyện Nam Giang cũ), xã Tiên Sơn (huyện Tiên Phước cũ), Phước Trà (Hiệp Đức); heo đen bản địa tại Phước Hiệp (Phước Sơn); Đẳng Sâm tại Ch’ơm (Tây Giang). Đây đều là những mô hình gắn với điều kiện sản xuất và kinh nghiệm của người dân từng địa bàn, chứ không phải lựa chọn theo phong trào.

“Điểm chúng tôi đặc biệt coi trọng là không dừng lại ở việc hỗ trợ cây giống, con giống mà phải hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ tổ chức sản xuất, hình thành liên kết và từng bước tìm đầu ra cho sản phẩm. Bởi một mô hình chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân làm được, bán được và có thể tiếp tục duy trì sau khi dự án kết thúc.

Vì vậy, với vùng miền núi, quan điểm của Hội là “đúng địa bàn – đúng đối tượng – đúng sinh kế – đúng thị trường”. Không nhất thiết phải chọn cây, con có giá trị kinh tế cao nhất, mà phải chọn cây, con phù hợp nhất với đất đai, khí hậu, tập quán và năng lực của bà con; đồng thời phải tính đến khả năng tiêu thụ và phát triển lâu dài”, bà Phin chia sẻ.

Ông Nguyễn Phước Tùng - Chủ tịch Hội Nông dân xã miền núi Thạnh Bình (TP. Đà Nẵng) cho biết: “thời gian qua, Hội đã chủ động triển khai nhiều chương trình giảm nghèo thiết thực, trở thành điểm tựa vững chắc giúp hội viên và nông dân vượt khó vươn lên.

Đối với mô hình “Con nuôi chi bộ”, Hội Nông dân xã hiện đang nhận đỡ đầu 2 em nhỏ là con của Chi hội trưởng Nông dân Thạnh Phước và Tiên Lộc. Được kế thừa và phát triển từ thời địa phương còn thuộc tỉnh Quảng Nam cũ, mô hình này đã kết nối hiệu quả nguồn lực từ cán bộ Hội, hội viên và các nhà hảo tâm. Mỗi suất học bổng, mỗi món quà trao đi không chỉ vơi bớt gánh nặng vật chất, mà còn đong đầy yêu thương, trách nhiệm, thắp sáng niềm tin vào tương lai cho các học sinh nghèo.

Và mới đây nhất, từ nguồn hỗ trợ của Hội Nông dân thành phố, mô hình “Vườn cây ăn quả sinh kế” đã được trao cho hộ ông Nguyễn Đức Dũng (thôn Tiên Lập), một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ông Dũng được hỗ trợ 100 cây giống, gồm 50 cây bưởi da xanh và 50 cây ổi lê Đài Loan để phát triển kinh tế.

Đặc biệt, Hội đang xây dựng mô hình nuôi dúi thương phẩm thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Dự án triển khai thí điểm cho 15 hộ nghèo và cận nghèo, mỗi hộ được hỗ trợ 22 con giống để tạo đà bứt phá, vươn lên thoát nghèo ổn định”.

Có hơn 4.100 hộ dân vay từ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân

Trong kế hoạch giảm nghèo giai đoạn tới, Hội Nông dân thành phố Đà Nẵng đặt ra những chỉ tiêu cụ thể nào và định hướng tích hợp công tác giảm nghèo gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, việc này bà Thái Thị Bích Phin cho biết, trước hết Hội tiếp tục nâng cao chất lượng phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, phấn đấu hằng năm có từ 60% số hộ nông dân trở lên đăng ký và từ 50% số hộ đăng ký trở lên đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.

Đây không chỉ là chỉ tiêu của một phong trào, mà được xác định là nguồn lực quan trọng tại chỗ cho công tác giảm nghèo. Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026–2030, chỉ tiêu 3.8 về tỷ lệ hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi được xác định cụ thể theo từng nhóm xã; trong đó mức yêu cầu tương ứng là từ 60%, 50% và 40%.

Thứ hai, Hội tập trung hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ có nguy cơ tái nghèo theo phương châm “đúng hộ, đúng nhu cầu, đúng khả năng”, phấn đấu trực tiếp vận động, hỗ trợ 250 hộ nông dân nghèo, cận nghèo thoát nghèo bền vững theo chuẩn nghèo đa chiều.

Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026–2030 đã đặt các nội dung về phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo, an sinh xã hội, thu nhập và tổ chức sản xuất trong một tổng thể phát triển nông thôn.

"Vì vậy, Hội sẽ tập trung xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết theo chuỗi giá trị, sản phẩm OCOP và mô hình sinh kế phù hợp từng địa bàn; đồng thời gắn kết quả của các mô hình này với nâng cao thu nhập, tạo việc làm, giảm nghèo. Nói cách khác, mỗi mô hình kinh tế hiệu quả phải tạo ra giá trị kép, giúp người dân có thu nhập tốt hơn và đồng thời góp phần nâng chất lượng các tiêu chí NTM.

Bên cạnh đó, đối với Quỹ Hỗ trợ nông dân, hiện tổng dư nợ khoảng 215,7 tỷ đồng với 4.127 hộ vay, tạo việc làm cho trên 5.172 lao động; nguồn vốn quay vòng trên 450 tỷ đồng, hỗ trợ trên 18.000 lượt hộ vay…", bà Phin cho biết.