Nữ Giám đốc HTX - Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới ở Lào Cai và khát vọng đổi thay trên đồng đất quê hương

Sinh năm 1981 trong một gia đình thuần nông, bà Nguyễn Thị Hồng Lê thấm thía từng nỗi cơ cực, nhọc nhằn của người nông dân một nắng hai sương. Vì thế, hành trình gắn bó với nghề của bà không khởi nguồn từ những tham vọng xa vời, mà bắt đầu bằng ước mong giản dị: Làm sao để kinh tế gia đình ổn định hơn và bà con địa phương có thể sống sung túc, làm giàu trên chính mảnh đất chôn nhau cắt rốn.

Từ trăn trở ấy, Hợp tác xã (HTX) Dâu tằm Hạnh Lê từng bước thành hình và không ngừng lớn mạnh. Trên cương vị Giám đốc, bà Lê cùng các thành viên đã chủ động liên kết với 03 tổ hợp tác, quy tụ 116 thành viên tham gia. HTX đóng vai trò là "bệ đỡ", đầu mối liên kết chặt chẽ các hộ trồng dâu nuôi tằm với doanh nghiệp chế biến để tạo nên chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ khép kín.

Bà Nguyễn Thị Hồng Lê bộc bạch: “Gắn bó hơn hai thập kỷ với nghề trồng dâu nuôi tằm tại xã Trấn Yên, tôi chứng kiến cây dâu, con tằm đã thực sự thay đổi diện mạo kinh tế quê hương. Hiệu quả từ trồng dâu nuôi tằm cao gấp 5–6 lần so với thâm canh lúa ngô truyền thống, giúp người dân an tâm chuyển đổi hầu hết diện tích đất canh tác”.

“Đặc biệt, nút thắt tiêu thụ từng phụ thuộc vào thương lái trước đây nay đã được gỡ bỏ nhờ doanh nghiệp bao tiêu tận nơi. Giá kén ổn định ở mức cao, có thời điểm chạm mốc 240.000 đồng/kg, tạo động lực vững chắc cho bà con gắn bó lâu dài”, bà Lê phấn khởi chia sẻ thêm.

Hiện tại, cơ sở nuôi tằm của HTX Hạnh Lê đang duy trì 2,5 ha dâu kinh doanh cùng hệ thống nhà nuôi tằm con rộng 150m². Mỗi năm, cơ sở ươm và sản xuất bình quân 200 tờ trứng giống tằm, tương đương trên 2.000 vòng tằm chất lượng cao. Nguồn giống ổn định này cung ứng trực tiếp cho các xã viên trong HTX, các hộ chăn nuôi quy mô lớn tại xã Trấn Yên và các địa phương lân cận.

Đánh giá về mô hình sản xuất của HTX Hạnh Lê, bà Nguyễn Thị Tuyết Nga, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai khẳng định, Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê là một trong những hợp tác xã làm ăn rất hiệu quả. Đặc biệt, đối với xã Trấn Yên thì cây dâu là cây trồng chủ lực.

"Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê là đơn vị cung ứng giống tằm con và giống dâu mới chất lượng cho các thành viên trong hợp tác xã, đồng thời phổ biến khoa học kỹ thuật vào để phát triển nghề trồng dâu và nuôi tằm. Nhờ vào đó, sản lượng kén tằm cũng như chất lượng của lá dâu được nâng lên, nâng cao thu nhập cho thành viên trong HTX nói riêng và Hội Nông dân và nhân dân xã Trấn Yên nói chung”, Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên nói.

Nông dân Việt Nam xuất sắc và sứ mệnh vì cộng đồng

Không đơn thuần phát triển sản xuất quy mô hộ gia đình, HTX Hạnh Lê hiện đang tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động thường xuyên và 6 lao động thời vụ. Những lao động này phụ trách toàn bộ quy trình chăm sóc vườn dâu, ươm nuôi tằm con, nuôi tằm lớn đến thu hoạch kén. Thông qua ký kết bao tiêu với Công ty Cổ phần Dâu tằm tơ Yên Bái, chuỗi liên kết của HTX theo đó được vận hành nhịp nhàng, giá trị kén tằm không ngừng tăng cao, giúp người trồng dâu củng cố niềm tin tuyệt đối vào nghề.

Gắn bó nhiều năm với cơ sở, bà Nguyễn Thị Nhung (64 tuổi, trú tại thôn Phúc Đình, xã Trấn Yên) vui vẻ cho biết: “Tôi làm việc cho hợp tác xã cũng được 9 năm rồi. Tôi cũng từng đi làm nhiều nơi, nhưng không ở đâu bằng chỗ Hạnh Lê. Công việc đều, không có gì vất vả mà thu nhập cũng cao, từ 11 đến 12 triệu đồng/tháng. Kinh tế nhà tôi từ ngày làm cho Hạnh Lê đến giờ cũng rất ổn định".

Nhờ áp dụng linh hoạt mô hình trồng dâu, nuôi tằm kết hợp điểm tham quan, trải nghiệm nghề và cung ứng giống tằm con, doanh thu hằng năm của HTX đạt con số ấn tượng 1 tỷ 890 triệu đồng. Sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí đầu tư và nhân công, gia đình bà Lê thu về khoản lợi nhuận ròng 970 triệu đồng/năm.

Trở thành điển hình tiêu biểu, phẩm chất đáng quý nhất ở nữ nông dân Việt Nam xuất sắc Nguyễn Thị Hồng Lê chính là tấm lòng rộng mở, không bao giờ giấu giếm kinh nghiệm làm ăn. Bà cùng các thành viên HTX thường xuyên "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn kỹ thuật tỉ mỉ cho hội viên trong và ngoài xã.

Đến nay, bà Lê đã trực tiếp hỗ trợ 20 hộ dân xây dựng thành công mô hình trồng dâu, nuôi tằm đạt hiệu quả cao, giải quyết việc làm tại chỗ cho nhiều lao động nông thôn.

Bà Đàm Thị Dần, thành viên HTX Hồng Lê chia sẻ: “Trước đây cuộc sống gia đình tôi khổ lắm. Tiền điện có lúc mà phải nộp là không có, nhà thiếu hụt này nọ. Nhưng từ khi được đưa cây dâu tằm vào trồng, người dân rất phấn khởi, có thu nhập ổn định. Từ đó chỉnh trang nhà cửa được khang trang, đồ đạc trong nhà được sắm sửa mới và cuộc sống ngày một đi lên”.

“Chúng tôi được hướng dẫn kỹ thuật trồng như thế nào, hàng cách hàng như thế nào, rồi kỹ thuật bón phân ra làm sao để cho dư lượng đạm trong cây dâu đó đảm bảo để con tằm ăn không bị ngộ độc. Ngoài ra chúng tôi còn được hỗ trợ rất là nhiều vấn đề khác. Từ sàn trượt, rồi sau ngập lũ là còn được hỗ trợ phân bón, giống cây, con giống. Làm như thế nào đều phải do hợp tác xã hướng dẫn chúng tôi hết, chứ mới đầu chúng tôi bỡ ngỡ chả biết làm thế nào cả”, bà Dần nhớ lại.

Tiếng lành đồn xa, trang trại trồng dâu nuôi tằm của bà Nguyễn Thị Hồng Lê trở thành điểm hẹn học tập của nông dân khắp mọi miền.

Trò chuyện với Dân Việt, Giám đốc HTX Hạnh Lê tự hào chia sẻ: “Thấy mô hình của HTX làm ăn hiệu quả, nhiều đoàn nông dân từ tỉnh Hà Giang cũ, Tuyên Quang, Lai Châu, Nghệ An đến Hà Nội đã tìm về học hỏi kinh nghiệm. Tại Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê, tôi luôn sẵn lòng truyền dạy toàn bộ kỹ thuật tích lũy được mà không hề giấu nghề, chỉ với mong muốn lan tỏa niềm đam mê và giúp thêm nhiều người cùng phát triển kinh tế từ nghề dâu tằm”.

Hướng đến kinh tế tuần hoàn và vinh danh Nông dân Việt Nam xuất sắc

Song song với hiệu quả kinh tế, bà Lê đặc biệt chú trọng tư duy phát triển bền vững theo hướng kinh tế hữu cơ tuần hoàn. Sau mỗi chu kỳ thu hoạch, thân cây dâu đốn tỉa được đưa vào máy băm nhỏ, phối trộn men vi sinh ủ thành nguồn phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng bón ngược lại cho đất. Cách làm này giúp cải tạo thổ nhưỡng và giảm tối đa lượng phân bón hóa học.

Trong các phong trào xã hội, nữ nông dân Việt Nam xuất sắc Nguyễn Thị Hồng Lê cùng tập thể HTX luôn tiên phong đồng hành. Đơn vị đã đóng góp 15 triệu đồng xây dựng tuyến đường điện chiếu sáng tại địa phương, tài trợ các khoản xã hội hóa hằng năm trên 20 triệu đồng trên địa bàn.

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, bà Nguyễn Thị Tuyết Nga – Chủ tịch Hội Nông dân xã Trấn Yên cho biết thêm: "Đối với Hội Nông dân xã, chúng tôi sẽ đồng hành, phối hợp với các hợp tác xã để kết nối với các trung tâm cũng như là các cơ quan chuyên môn để tiếp tục chuyển giao khoa học kỹ thuật, đưa các giống dâu mới vào để trồng thay thế những diện tích dâu già cỗi cũng như là phát triển mới diện tích.

Bên cạnh đó, Hội cũng sẽ phối hợp với các hợp tác xã để tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, đặc biệt là trồng dâu nuôi tằm để thích ứng với biến đổi khí hậu, làm sao mà có năng suất hiệu quả cao nhất”, bà Nga khẳng định.

Ghi nhận những đóng góp bền bỉ trong sản xuất kinh doanh, giúp nhiều hội viên nông dân có công ăn việc làm, bà Nguyễn Thị Hồng Lê đã nhiều lần được cấp xã, cấp huyện trước khi sáp nhập biểu dương, khen thưởng. Đặc biệt, năm 2025, bà vinh dự được Thủ tướng Chính phủ trao tặng Bằng khen vì thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" giai đoạn 2021 – 2025.

Năm 2026, bà Nguyễn Thị Hồng Lê vinh dự là 1 trong 03 hội viên nông dân tiêu biểu của tỉnh Lào Cai được bình chọn, trao tặng danh hiệu cao quý “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”.

Danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới năm 2026 là mốc son rực rỡ, nhưng với người phụ nữ chân chất Nguyễn Thị Hồng Lê, hành trình cống hiến vẫn luôn tiếp diễn. Giữa bạt ngàn nương dâu xanh mướt của xã Trấn Yên, người phụ nữ ấy vẫn miệt mài giữ lửa nghề truyền thống, nối dài thêm những vòng tằm của ấm no và gieo niềm hy vọng làm giàu cho bà con nông dân quê hương.