Địa phương đặt mục tiêu đạt chuẩn xã nông thôn mới vào năm 2028. Ảnh: V.T.

Từ những con đường đến diện mạo làng quê

Những ngày này, về Sa Bình có thể cảm nhận rõ nhịp sống đang chuyển động ở một vùng quê rộng lớn. Xã mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng ba xã, có diện tích tự nhiên hơn 140 km², 10 thôn với hơn 17.000 người. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, dân cư phân bố không tập trung và một số thôn cách xa trung tâm xã.

Trong điều kiện còn không ít khó khăn, xây dựng nông thôn mới ở Sa Bình không chỉ là câu chuyện hoàn thiện hạ tầng mà còn là quá trình thay đổi cách nghĩ, cách làm, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân.

Giai đoạn 2021-2025, công tác xây dựng nông thôn mới tại các địa bàn trước khi sáp nhập được triển khai với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và người dân. Tổng nguồn lực huy động xây dựng thôn, làng nông thôn mới đạt 13,78 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước bố trí hơn 2,84 tỷ đồng, còn lại hơn 10,93 tỷ đồng được huy động từ các nguồn lực khác, tín dụng, doanh nghiệp và đóng góp của nhân dân.

Đến hết năm 2025, Sa Bình có 5 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới gồm Đăk Wơk Yôp, Đăk Tân, Kơ Tol, Khúc Na và Đăk Yo. Hai thôn Bình Trung và Nghĩa Dũng đạt chuẩn thôn nông thôn mới kiểu mẫu.

Đằng sau những danh hiệu ấy là sự thay đổi từng ngày trong đời sống cộng đồng. Điện, đường giao thông, cơ sở văn hóa, thông tin liên lạc và các thiết chế phục vụ dân sinh được quan tâm đầu tư. Tinh thần đoàn kết, tự quản của người dân được phát huy trong việc làm đường, vệ sinh môi trường, xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn an ninh trật tự.

Ông A Nuih, già làng, người có uy tín tại làng Đăk Wơk Yốp (thôn Tân Sang), là người trực tiếp chứng kiến những đổi thay của quê hương trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Ông nhớ lại, trước đây đời sống bà con còn nhiều khó khăn, đường sá đi lại chưa thuận lợi, cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn. Nay diện mạo làng quê đã có nhiều khởi sắc, đường làng ngày càng khang trang, nhà cửa sạch đẹp, đời sống người dân từng bước được nâng lên.

“Ngày trước làng mình còn khó khăn lắm, đường đi lại vất vả. Bây giờ đường sá khang trang hơn, nhà cửa cũng sạch đẹp hơn, bà con có điều kiện làm ăn, cuộc sống ổn định hơn. Nhìn quê hương thay đổi từng ngày, tôi rất vui và tự hào”, ông A Nuih chia sẻ. Theo ông, để những thành quả ấy được giữ vững và phát huy, mỗi người dân cần tiếp tục đoàn kết, chung sức xây dựng cảnh quan làng quê xanh, sạch, đẹp và tích cực phát triển kinh tế gia đình.

Từ những đổi thay trong đời sống đến diện mạo khang trang hôm nay, ông A Nuih cho rằng đó là kết quả của sự chung sức, đồng lòng của bà con và sự quan tâm đầu tư của Nhà nước. Với vai trò già làng, người có uy tín, ông tiếp tục vận động người dân phát huy tinh thần đoàn kết, cùng nhau xây dựng làng Đăk Wơk Yốp ngày càng phát triển.

Một câu chuyện từ ký ức của người dân sẽ giúp những con số về nông thôn mới trở nên gần gũi hơn: quê hương thay đổi không chỉ trên những tuyến đường, mà trong chính cuộc sống của mỗi gia đình.

Nâng giá trị sản xuất, tạo sinh kế bền vững

Cùng với đầu tư hạ tầng, Sa Bình đang hướng xây dựng nông thôn mới vào mục tiêu quan trọng là phát triển kinh tế nông thôn.

Sau sáp nhập, xã có quỹ đất sản xuất tương đối lớn, điều kiện phát triển nông nghiệp hàng hóa và lợi thế từ các lòng hồ thủy điện Ia Ly, Plei Krông. Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt 52,72 triệu đồng. Đến tháng 8/2026, tổng giá trị sản xuất trên địa bàn ước đạt hơn 1.253 tỷ đồng.

Nông nghiệp tiếp tục là lĩnh vực quan trọng với hơn 6.500 ha cây trồng các loại, trong đó diện tích cây lâu năm khoảng 5.189 ha. Chăn nuôi duy trì quy mô hơn 27.600 con. Địa phương đang định hướng phát triển các vùng sản xuất tập trung đối với cao su, cà phê, cây ăn quả, mắc ca và một số cây trồng có giá trị kinh tế cao; khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật, liên kết hợp tác xã, tổ hợp tác với doanh nghiệp để nâng cao giá trị và đầu ra cho nông sản.

Đáng chú ý, xã đang nghiên cứu khai thác lợi thế mặt nước để phát triển nuôi trồng thủy sản, nhất là nuôi cá lòng hồ gắn với du lịch trải nghiệm. Đây cũng là hướng mở để người dân có thêm sinh kế, giảm sự phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Bên cạnh đó, cảnh quan tự nhiên, bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số và hệ thống di tích lịch sử cách mạng là những nguồn lực được Sa Bình tính đến trong định hướng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và du lịch về nguồn.

Một trong những dấu ấn đáng chú ý trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Sa Bình là việc đưa các dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Từ tháng 7/2025 đến cuối tháng 8/2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận 5.510 hồ sơ, trong đó hơn 85% được nộp trực tuyến; 96,71% hồ sơ đã được giải quyết, trả kết quả.

Đặc biệt, với những thôn cách xa trung tâm, xã tổ chức các đợt giải quyết thủ tục hành chính lưu động. Cách làm này giúp người dân giảm thời gian, chi phí đi lại, nhất là những người ở các địa bàn xa trung tâm.

Tuy vậy, hành trình xây dựng nông thôn mới tại Sa Bình vẫn còn nhiều việc phải làm. Địa phương đặt mục tiêu đạt chuẩn xã nông thôn mới vào năm 2028, đồng thời duy trì chất lượng 5 thôn nông thôn mới và 2 thôn nông thôn mới kiểu mẫu đã được công nhận.

Trước mắt, xã tập trung giải quyết các tiêu chí khó như môi trường, nước sạch, phát triển khu vực sản xuất - dịch vụ và chuyển đổi số. Các tổ công nghệ số cộng đồng tại 10 thôn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số.

Về lâu dài, xây dựng nông thôn mới ở Sa Bình được đặt trong mối liên kết giữa hạ tầng – sản xuất – giảm nghèo – văn hóa – du lịch và chuyển đổi số. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hoàn thành bao nhiêu tiêu chí, mà là tạo ra một không gian nông thôn ngày càng thuận tiện, an toàn, có sinh kế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Từ những thôn làng từng bước khang trang hơn đến những vùng sản xuất đang hình thành, từ câu chuyện người dân tiếp cận dịch vụ công ngay tại thôn đến định hướng phát triển du lịch gắn với lòng hồ và văn hóa bản địa, Sa Bình đang đứng trước một chặng đường phát triển mới.

Và với những người đã gắn bó cả đời với vùng đất này, những đổi thay hôm nay chính là minh chứng rõ nhất cho một hành trình: nông thôn mới bắt đầu từ những điều rất gần gũi, nhưng được tạo nên bằng sự chung sức của cả cộng đồng.

Bài viết phục vụ cho việc thực hiện “Tiểu dự án 1: Giảm nghèo về thông tin” thuộc “Dự án 6: Truyền thông và giảm nghèo về thông tin” trong Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững thực hiện trên địa bàn xã Sa Bình.