Hội thảo tham vấn ý kiến Hồ sơ Đề án: “Phát huy vai trò của Hội Nông dân Việt Nam trong tuyên truyền, vận động nông dân tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình giai đoạn 2026 – 2030”. Ảnh: Thu Hà.

Tham dự Hội nghị có ông Nguyễn Văn Phan – Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Nông dân Trung ương Hội Nông dân, Tổ trưởng Tổ Biên tập Đề án; các đồng chí đại diện Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, đại diện Tổ chức Oxfarm tại Việt Nam; lãnh đạo Hội Nông dân và hội viên nông dân tiêu biểu của 8 tỉnh, thành.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân nhấn mạnh: Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là hai trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội; là công cụ quan trọng để Nhà nước bảo đảm an sinh cho nhân dân, góp phần ổn định chính trị – xã hội và phát triển bền vững đất nước.

Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định cho biết: Nghị quyết số 46-NQ/TW, ngày 20/12/2023 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu quan trọng vè tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Hội Nông dân trong giai đoạn mới. Nhằm cụ thể hóa tinh thần đó, Nghị quyết số 69/NĐ-CP ngày 11/5/2024 của Chính phủ giao Trung ương Hội Nông dân chủ trì, phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các bộ, ngành, cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Phát huy vai trò của Hội Nông dân Việt nam trong tuyên truyền, vận động nông dân tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện, Bảo hiểm y tế hộ gia đình giai đoạn 2026-2030”. Đề án nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động giúp mở rộng diện bao phủ Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội chính đáng, lâu dài cho nông dân.

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị - xã hội hết sức thiết thực.Trong bối cảnh thu nhập của người nông dân còn phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp, chịu tác động của thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường và nhiều yếu tố khác; việc được tiếp cận và chủ động tham gia các chính sách Bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình chính là “tấm lưới an sinh” quan trọng giúp nông dân phòng ngừa rủi ro, ổn định cuộc sống và tự chủ về tài chính khi về già. Đồng thời, đây cũng là thước đo thể hiện rõ vài trò, chức năng của Hội Nông dân trong việc đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên, nông dân.

Để Đề án khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống, Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các bộ, ngành tập trung thảo luận thực chất, thẳng thắn vào 6 nhóm nội dung trọng tâm.

Cụ thể: Đánh giá thực trạng và nguyên nhân khó khăn; xác định chính xác đối tượng tác động; hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu; đổi mới giải pháp tuyên truyền và tổ chức dịch vụ thu, huy động nguồn lực xã hội hóa; hoàn thiện cơ chế phối hợp và đề xuất chính sách, củng cố cơ chế liên thông giữa Hội Nông dân với các bộ, ngành, địa phương; đồng thời rà soát các kiến nghị điều chỉnh mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để tăng tính hấp dẫn và sức hút của chính sách an sinh.

Trong những năm qua, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn các cấp Hội tuyên truyền, vận động, hỗ trợ nông dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; chỉ đạo lồng ghép nội dung để triển khai trong toàn hệ thống Hội; đưa chỉ tiêu phát triển nông dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình là một tiêu chí đánh giá thi đua hằng năm; tham mưu Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 46-NQ/TW, ngày 20/12/2023 trong đó giao chỉ tiêu cụ thể hằng năm là 100% hội viên nông dân tham gia BHYT, 50.000 hội viên nông dân trở lên tham gia BHXH tự nguyện; cụ thể hóa chỉ tiêu trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Hội Nông dân Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2023-2028; Trung ương Hội ký kết các Quy chế phối hợp công tác, Chương trình phối hợp, Thỏa thuận hợp tác với các Bộ, ngành, BHXH Việt Nam.

Ở địa phương, 34/34 Hội Nông dân tỉnh, thành phố đã ký Quy chế phối hợp, Chương trình phối hợp, Kế hoạch phối hợp với cơ quan BHXH cùng cấp; ban hành kế hoạch, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện, tham mưu cấp ủy, phối hợp với chính quyền xây dựng đề án, dự án để triển khai thực hiện. Các tỉnh, thành Hội đã cụ thể hóa chỉ tiêu vận động nông dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình vào kế hoạch công tác hằng năm, gắn với thực hiện các phong trào thi đua trọng tâm của Hội; nhiều địa phương đưa chỉ tiêu trở thành tiêu chí thi đua, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Công tác chỉ đạo, điều hành được tiến hành thường xuyên, có kiểm tra, giám sát định kỳ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong toàn hệ thống Hội.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung phân tích những vấn đề đặt ra trong giai đoạn mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động nông dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.

Ông Đào Duy Hữu - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh kiến nghị khi giao chỉ tiêu cho các địa phương, cần căn cứ theo quy mô hội viên, dân số, điều kiện kinh tế xã hội và đặc điểm từng vùng, tuyệt đối không áp dụng chỉ tiêu bình quân hay cứng nhắc.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh cũng kiến nghị cần chuẩn hóa đội ngũ tuyên truyền viên, cung cấp bộ tài liệu thống nhất, trang bị công cụ số phục vụ quản lý dữ liệu hội viên chưa tham gia hoặc có nguy cơ gián đoạn đóng, xây dựng mô hình thí điểm “Chi hội nông dân an sinh” theo hướng thực chất, đồng thời bảo đảm nguyên tắc “nhiệm vụ giao xuống cơ sở phải đi cùng nguồn lực, công cụ và cơ chế phối hợp rõ ràng”.

Tham gia đóng góp ý kiến tại Hội thảo, bà Đặng Minh Thư - Phòng Bảo hiểm xã hội, Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ thống nhất cao với sự cần thiết, mục tiêu và các nhóm nhiệm vụ của Đề án, đồng thời đề nghị rà soát và làm rõ thêm 4 nhóm nội dung trọng tâm.

Trước hết về dữ liệu và cơ chế phối hợp chia sẻ thông tin, đại diện Bộ Nội vụ đề nghị dự thảo tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu hội viên trên ứng dụng “Nông dân Việt Nam” và kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và dân cư.

Về phân định trách nhiệm, dự thảo cần tiếp tục rà soát nội dung phân công nhiệm vụ bảo đảm phù hợp với chức năng, thẩm quyền của từng cơ quan và tránh chồng chéo.

Trong đó, Bộ Nội vụ tập trung vào nhiệm vụ quản lý nhà nước về chính sách bảo hiểm xã hội, nghiên cứu tham mưu hoàn thiện chính sách và phối hợp kiểm tra, giám sát; còn các nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, tổ chức triển khai tại cơ sở và hỗ trợ chuyên môn nghiệp vụ cần được phân định phù hợp với vai trò của Hội Nông dân Việt Nam và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Về kinh phí thực hiện, đại diện Bộ Nội vụ lưu ý cần làm rõ nhu cầu kinh phí theo từng nhóm nhiệm vụ, xác định rõ nguyên tắc và cơ cấu nguồn lực gồm ngân sách trung ương, địa phương, nguồn lồng ghép từ các chương trình và các nguồn hợp pháp khác gắn với trách nhiệm của cơ quan chủ trì, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách để nâng cao tính khả thi.

Về hệ thống theo dõi và đánh giá, cần hoàn thiện các chỉ tiêu theo hướng phân biệt rõ kết quả phát triển mới và kết quả duy trì tham gia, quan tâm đến tỷ lệ gián đoạn tham gia, đồng thời chuẩn hóa phương pháp tính, cách xác định và nguồn số liệu nhằm phục vụ tốt cho công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết đánh giá hiệu quả thực chất của Đề án.

Phát biểu bế mạc và kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch Trung Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định ghi nhận và đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu.

Phó Chủ tịch Trung Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định yêu cầu Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập tập trung tổng hợp, phân loại chi tiết các ý kiến đóng góp; rà soát tổng thể dự thảo Đề án, nhất là các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và nguồn lực thực hiện. Đảm bảo Đề án có tính thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, nhưng đồng thời phải có "độ mở" cần thiết để các địa phương chủ động linh hoạt vận dụng phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.

Đồng thời, đánh giá, tính toán thận trọng các chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030 giữa "yêu cầu phấn đấu" và "khả năng thực hiện thực tế". Cần xác định rõ: Việc phát triển đối tượng tham gia mới là quan trọng, nhưng chất lượng tư vấn, khả năng tiếp cận dịch vụ và tỷ lệ duy trì người tham gia lâu dài mới là thước đo căn cơ cho thành công và tính bền vững của Đề án.

"Hội thảo tham vấn ý kiến hôm nay là một bước quan trọng trong quy trình xây dựng Đề án. Sau Hội thảo, Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập còn phải tiếp tục nghiên cứu, chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ Đề án, lấy ý kiến thẩm định của các Bộ, ngành liên quan trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan Trung ương, các địa phương và các nhà khoa học, chuyên gia trong các bước tiếp theo" Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh.