Dấu ấn người nông dân trong hành trình 40 năm Đổi mới

Chương trình diễn ra trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (1986–2026) và 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930–14/10/2026). Đây là dịp tôn vinh những đóng góp nổi bật của giai cấp nông dân đối với sự phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới và phát triển đất nước. Với chủ đề “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”, chương trình năm nay mang ý nghĩa đặc biệt, ghi dấu chặng đường 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo.

Bốn thập kỷ qua, cùng với những đổi thay mạnh mẽ của đất nước, nông nghiệp Việt Nam từng bước chuyển mình theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng. Từ những người nông dân cần cù, giàu kinh nghiệm, ngày càng xuất hiện nhiều thế hệ nông dân năng động, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ; mạnh dạn đầu tư, phát triển sản xuất quy mô lớn, xây dựng thương hiệu và đưa nông sản Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường trong nước và quốc tế.

Trong tiến trình đó, người nông dân không chỉ trực tiếp sản xuất lương thực, thực phẩm và nguyên liệu cho nền kinh tế, mà còn là chủ thể phát triển nông thôn, gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần giữ vững an ninh, trật tự tại cơ sở.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng cao sản lượng mà còn phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, hiện đại, bền vững; tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu và đẩy mạnh chuyển đổi số. Trong hành trình ấy, tinh thần dám nghĩ, dám làm, khát vọng vươn lên và năng lực đổi mới sáng tạo của người nông dân tiếp tục là nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Chương trình “Tự hào Nông dân Việt Nam” năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi lựa chọn, tôn vinh 96 cá nhân tiêu biểu, ghi dấu những thành tựu của 40 năm Đổi mới. Theo Ban Tổ chức, từ 127 hồ sơ đề cử của các địa phương, Hội đồng bình chọn đã lựa chọn 96 cá nhân qua nhiều vòng xem xét, đánh giá. Mỗi gương mặt là một câu chuyện về lao động, sáng tạo, tinh thần vượt khó và trách nhiệm với cộng đồng.

Phát biểu tại lễ tôn vinh, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn khẳng định: Trong hàng triệu nông dân điển hình, tiên tiến của các phong trào thi đua yêu nước, tiêu biểu là phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” do Hội Nông dân Việt Nam phát động, 96 cá nhân được trao danh hiệu lần này là những gương mặt tiêu biểu, xuất sắc. Họ đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, nỗ lực vượt khó vươn lên làm giàu cho gia đình và đóng góp tích cực cho xã hội; là những bông hoa tươi thắm trong phong trào thi đua yêu nước của giai cấp nông dân Việt Nam suốt 40 năm Đổi mới.

Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn trao biểu trưng và chứng nhận tôn vinh "Nông dân tỷ phú và tiên phong hội nhập quốc tế"

96 gương mặt tiêu biểu – 96 câu chuyện truyền cảm hứng

Tại buổi lễ, 96 nông dân Việt Nam xuất sắc được tôn vinh theo các nhóm thành tích tiêu biểu, phản ánh sinh động diện mạo đa dạng của nông nghiệp, nông thôn Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Đó là những nông dân tiên phong trong chuyển đổi số và thương mại điện tử; những tấm gương tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh Tổ quốc; những người phát triển liên kết sản xuất, kinh doanh theo chuỗi giá trị, thúc đẩy nông nghiệp xanh; những nông dân sáng chế, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất; cùng các nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi có quy mô kinh tế lớn và chủ động hội nhập quốc tế.

Tiêu biểu trong nhóm nông dân tiên phong ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số là bà Nguyễn Kim Thùy (Cần Thơ), người đưa sản phẩm chả cá thát lát vào các chuỗi siêu thị, ứng dụng thương mại điện tử để xuất khẩu sang Mỹ và Hàn Quốc, đạt doanh thu 18 tỷ đồng mỗi năm. Ông Đặng Văn Quý (Hà Nội) đầu tư hệ thống thiết bị thông minh theo dõi nguồn nước và camera giám sát ao nuôi qua điện thoại, từng bước hiện đại hóa quy trình nuôi, chế biến cá rô đồng.

Những mô hình này cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện xa vời mà đã trở thành công cụ thiết thực giúp nông dân quản lý sản xuất, mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng sức cạnh tranh của nông sản.

Bài vè Dân ca 3 miền giới thiệu các thành tích nổi bật của các nông dân xuất sắc

Không chỉ làm giàu chính đáng, nhiều nông dân còn là hạt nhân tích cực trong xây dựng nông thôn mới, chăm lo đời sống cộng đồng và giữ gìn bình yên nơi thôn xóm. Tiêu biểu là ông Lê Văn Sáu (Cần Thơ), với mô hình canh tác sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP, đạt lợi nhuận 5 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời đóng góp xây dựng đường giao thông nông thôn và giúp đỡ 30 hộ thoát nghèo; ông Nguyễn Văn Sáu (Tây Ninh) phát triển mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tích cực đóng góp nguồn lực xây dựng nông thôn mới.

Trong lĩnh vực liên kết sản xuất và phát triển nông nghiệp xanh, nhiều nông dân đã vượt qua phương thức sản xuất nhỏ lẻ, chủ động liên kết các hộ dân, thành lập hợp tác xã, xây dựng vùng nguyên liệu và tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng. Bà Ma Thị Ninh (Thái Nguyên) thành lập hợp tác xã liên kết 560 hộ phát triển giống gạo nếp Tài và nông sản bản địa. Ông Lê Thanh Long (An Giang) tổ chức canh tác 80 ha lúa, kết hợp cung cấp dịch vụ tưới tiêu trên diện tích 150 ha, đạt lợi nhuận 5,1 tỷ đồng mỗi năm.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và đồng chí Nguyễn Phi Long, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trao biểu trưng và chứng nhận cho các Nông dân Việt Nam xuất sắc, tiêu biểu trong sáng chế và tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ

Những mô hình này khẳng định vai trò của kinh tế hợp tác và liên kết chuỗi giá trị trong nâng cao chất lượng nông sản, ổn định đầu ra, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Tinh thần sáng tạo của nông dân còn thể hiện qua những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật xuất phát từ thực tiễn sản xuất. Ông Nguyễn Văn Nam (Bắc Ninh) cải tiến dây chuyền tráng bánh tại Hợp tác xã mì Chũ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo việc làm cho 185 lao động. Ông Nguyễn Như Lĩnh (Hưng Yên) nghiên cứu gá định vị robot hàn cơ khí nông nghiệp chi phí thấp, giúp doanh nghiệp giảm chi phí nhân công và tăng năng suất lao động.

Những cải tiến thiết thực ấy cho thấy người nông dân ngày càng chủ động tiếp nhận, ứng dụng và sáng tạo công nghệ, góp phần hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp.

Một điểm nhấn của chương trình là những nông dân có mô hình kinh tế quy mô lớn, đạt doanh thu hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm và đóng góp tích cực cho địa phương. Ông Phạm Văn Lượng (Hải Phòng), với hoạt động sản xuất, kinh doanh giống gia cầm, đạt doanh thu 206 tỷ đồng trong năm 2024; ông Đặng Văn Bảy (Vĩnh Long) phát triển mô hình nuôi tôm công nghệ cao; ông Lê Mạnh Cường (Phú Thọ) phát triển trang trại chăn nuôi và cây giống với doanh thu hàng trăm tỷ đồng.

Đằng sau những kết quả kinh tế ấn tượng là quá trình lao động bền bỉ, tinh thần dám đầu tư, đổi mới tư duy, chủ động nắm bắt thị trường và tổ chức sản xuất chuyên nghiệp. Nhiều nông dân còn tích cực hỗ trợ vốn, chuyển giao kỹ thuật, tạo việc làm cho lao động nông thôn, giúp các hộ khó khăn vươn lên, qua đó lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.

Tiếp tục phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong kỷ nguyên mới

Tại chương trình, các đại biểu cùng nhìn lại chặng đường phát triển của nông nghiệp và người nông dân Việt Nam qua 40 năm Đổi mới, đồng thời ghi nhận những đóng góp của các cá nhân tiêu biểu đối với sự phát triển của đất nước.

Phát biểu tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận, biểu dương và động viên các nông dân xuất sắc tiếp tục phát huy tinh thần thi đua lao động, sản xuất, sáng tạo và cống hiến.

Đồng chí Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phó Thủ tướng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng bày tỏ tin tưởng, với truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo, nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò, vị thế lịch sử, đóng góp to lớn vào sự nghiệp phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Trước yêu cầu phát triển mới và các nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Thủ tướng đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, Hội Nông dân Việt Nam, hội viên nông dân cả nước cùng chung tay tiếp tục thực hiện tốt một số công việc trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục nhận thức sâu sắc và triển khai hành động kịp thời trong thực hiện các nội dung Kết luận số 219-KL/TW của Bộ Chính trị về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, cần chuyển mạnh tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, thương hiệu và thị trường. Tiếp tục cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, ứng dụng mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản. Xây dựng nông thôn mới hiện đại, giàu đẹp và bản sắc.

Hai là, thực hiện hỗ trợ nông dân, phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả thực chất. Trong đó, cần xây dựng và thực hiện các cơ chế đột phá và nguồn lực để phát triển nông nghiệp, hỗ trợ nông dân; ưu tiên và tập trung ngân sách để đầu tư, tháo gỡ nút thắt về đất đai, hạ tầng, xây dựng các thiết chế hỗ trợ sản xuất nông nghiệp; triển khai hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất và các Đề án, Chương trình, dự án,…đã được Trung ương, Chính phủ phê duyệt liên quan đến phát triển nông nghiệp, nông thôn thông qua các công việc cụ thể.

Ba là, chung tay tập trung khắc phục các tồn tại hạn chế đã được chỉ ra trong nhiều năm qua như: Tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, tính liên kết trong sản xuất nông nghiệp chưa cao; việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn chậm và chưa đồng đều; năng suất lao động nông nghiệp còn thấp, tình trạng "được mùa mất giá" còn tồn tại; cảnh quan khu vực nông thôn chưa thật sạch đẹp, ô nhiễm môi trường ở một số vùng nông thôn vẫn diễn biến phức tạp,… Đời sống người dân khu vực nông thôn vẫn còn nhiều khó khăn.

Bốn là, vận động, tập hợp, đoàn kết nông dân bằng những việc làm, mô hình cụ thể gắn với lợi ích thiết thực, tác động thực chất đến sản xuất, đời sống của nông dân. Hội Nông dân Việt Nam phải hướng mạnh về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn trọng tâm, tập trung vận động bà con giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp, xây dựng đời sống vật chất và tinh thần lành mạnh, hướng tới phát triển con người toàn diện. Chú trọng bảo vệ môi trường, xây dựng làng quê trở thành nơi đáng sống, người dân luôn cảm thấy hạnh phúc, bình yên. Hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời khó khăn, củng cố niềm tin của nông dân đối với Đảng, Nhà nước.

Dấu mốc 40 năm Đổi mới cùng những thành quả và câu chuyện truyền cảm hứng của 96 nông dân được tôn vinh tiếp tục khẳng định một thông điệp: người nông dân Việt Nam hôm nay không chỉ cần cù, sáng tạo mà còn từng bước làm chủ công nghệ, dẫn dắt những mô hình kinh tế hiệu quả và đóng góp tích cực vào sự phát triển đất nước.

Với niềm tự hào, bản lĩnh và khát vọng vươn lên, giai cấp nông dân Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò trung tâm, chủ thể trong phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; góp phần xây dựng nền nông nghiệp thịnh vượng, nông thôn đáng sống và đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.