Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khoá XIV. Ảnh: VGP

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành kế hoạch 06 của Bộ Chính trị về thực hiện kết luận Hội nghị Trung ương 3 tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Giảm đầu mối trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Kế hoạch giao Đảng ủy Quốc hội tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng và thi hành pháp luật; rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới các văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm bộ máy chính quyền vận hành thống nhất, đồng bộ, rõ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền.

Cơ chế phân định thẩm quyền quyết định và chức năng giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp phải được hoàn thiện phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hoạt động giám sát việc phân cấp, phân quyền, nhất là tại cấp tỉnh và cấp xã, phải được tăng cường, gắn với cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan dân cử, thanh tra và kiểm toán.

Đảng ủy Chính phủ được giao rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực tổ chức bộ máy, phân cấp quản lý và cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Trong năm 2026, Chính phủ nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt nhằm tạo không gian phát triển mới. Trên cơ sở đề xuất của các địa phương, Chính phủ cũng nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu, hướng tới xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở.

Một nhiệm vụ đáng chú ý là xây dựng khung tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực và đặc điểm từng địa bàn như đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng và miền núi.

Việc tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục công lập được đặt ra với những mục tiêu cụ thể. Theo kế hoạch, các cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực sẽ được chuyển về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý; các cơ sở trên cùng địa bàn được nghiên cứu sáp nhập, hợp nhất, trừ những đơn vị thuộc lĩnh vực đặc thù.

Mục tiêu là giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 1/4/2027.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, các cơ sở công lập thuộc bộ, ngành được chuyển về địa phương quản lý, trừ một số cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù. Số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập phải giảm tối thiểu 30%, hoàn thành trước ngày 1/10/2026.

Trong lĩnh vực y tế, Chính phủ được giao tiếp tục giảm đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Y tế; hoàn thiện mô hình trạm y tế cấp xã, bảo đảm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu và các dịch vụ thiết yếu ngay tại cơ sở.

Các trung tâm y tế khu vực phải được tổ chức lại theo hướng không chồng chéo nhiệm vụ. Trạm y tế cấp xã cần được bổ sung nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuốc thiết yếu; đồng thời xây dựng phần mềm quản lý dữ liệu sức khỏe cá nhân, kết nối dữ liệu sức khỏe điện tử trên VNeID từ cấp xã đến cấp tỉnh.

Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục đầu tư hạ tầng số đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, ưu tiên trang thiết bị, đường truyền tại cấp xã, bộ phận một cửa và các địa bàn khó khăn.

Một nền tảng trí tuệ nhân tạo dùng chung hỗ trợ công vụ trên phạm vi quốc gia sẽ được xây dựng, triển khai. Các nền tảng số, cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành phải được kết nối, chia sẻ theo nguyên tắc dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương được giao khẩn trương tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận; hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và kiện toàn bộ máy trực thuộc trong tháng 8/2026.

Các cơ quan báo chí, tạp chí và đơn vị sự nghiệp thuộc Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương cũng phải được tiếp tục sắp xếp, tinh gọn trong giai đoạn 2026-2027.

Rà soát toàn diện cấp tỉnh, cấp xã, đánh giá cán bộ bằng sản phẩm đầu ra

Đối với các tỉnh ủy, thành ủy, Kế hoạch số 06 yêu cầu cụ thể hóa Kết luận của Trung ương thành lộ trình, chương trình và đề án phù hợp với từng địa phương, bảo đảm triển khai đồng bộ trong năm 2026.

Các địa phương tập trung thí điểm thành lập hai tổ chức đảng cơ sở trực thuộc cấp ủy tỉnh, thành phố, gồm Đảng bộ HĐND tỉnh, thành phố và Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể tỉnh, thành phố. Đồng thời, mô hình đảng bộ trực thuộc cơ sở là cấp trên trực tiếp của các chi bộ thôn, tổ dân phố phải được kiện toàn theo đề án của Trung ương.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức đảng, các địa phương phải khẩn trương tinh gọn cơ quan báo chí, tạp chí, đơn vị sự nghiệp thuộc Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027.

Việc bố trí cán bộ cấp tỉnh, cấp xã sau hợp nhất, sáp nhập phải được rà soát, đánh giá và điều chỉnh theo phân cấp quản lý cán bộ. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải được cơ cấu lại đồng bộ với yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp.

Kế hoạch yêu cầu các địa phương rà soát chức năng, nhiệm vụ giữa cơ quan, đơn vị cấp tỉnh và cấp xã, khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, trùng lặp, giao thoa nhiệm vụ hoặc cắt khúc, phân mảng trong quản lý.

Những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành phải được chủ động rà soát, xây dựng phương án điều chỉnh và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đối với toàn bộ cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và địa phương, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới căn bản công tác đánh giá cán bộ, kiên quyết xóa bỏ tình trạng “cào bằng”.

Sản phẩm đầu ra và hiệu quả giải quyết công việc được xác định là thước đo cốt lõi. Trách nhiệm cá nhân người đứng đầu phải gắn với hiệu quả hoạt động của tập thể; cán bộ đùn đẩy, né tránh trách nhiệm phải được thay thế kịp thời, trong khi những nhân tố có tư duy đổi mới, sáng tạo, tạo ra kết quả đột phá cần được trọng dụng.

Cán bộ có năng lực chuyên môn sâu phải được ưu tiên bố trí tại các vị trí trực tiếp phục vụ người dân, nhất là trong lĩnh vực đất đai, tài chính, tư pháp, công nghệ thông tin và tiếp công dân. Việc bồi dưỡng cán bộ phải gắn với kỹ năng số, quy trình nghiệp vụ và khả năng giải quyết những vướng mắc phát sinh tại cơ sở.

Kế hoạch yêu cầu chuyển từ quản lý số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ. Phương pháp quản trị dựa trên dữ liệu, lượng hóa khối lượng công việc sẽ được áp dụng để xác định nhu cầu biên chế thực tế.

Các cơ quan, địa phương phải hoàn thành bàn giao, chỉnh lý, phân loại, số hóa và quản lý tập trung hồ sơ, tài liệu, dữ liệu sau khi kết thúc hoạt động cấp huyện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Hồ sơ liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp phải được ưu tiên số hóa, không để thất lạc, phân tán, xuống cấp hoặc khó truy cập.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp, từng cơ quan và cá nhân tiếp tục được rà soát, phân định rõ, khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Quá trình xử lý công việc phải được số hóa, lưu vết, công khai và minh bạch, gắn quyền hạn với trách nhiệm cá nhân.

Đối với cấp ủy cấp xã, kế hoạch yêu cầu kết thúc hoạt động của đảng bộ các cơ quan đảng và đảng bộ UBND cấp xã; thành lập chi bộ các phòng, ban chuyên môn, đơn vị cấp xã sau khi được cấp có thẩm quyền thông qua chủ trương, hoàn thành trong năm 2026.

Các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông tại xã, phường và cơ sở y tế ở địa phương tiếp tục được sắp xếp lại trong năm 2026.

Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và giám sát quá trình triển khai. Ban Tổ chức Trung ương là cơ quan chủ trì theo dõi, đôn đốc, sơ kết, tổng kết và định kỳ báo cáo kết quả thực hiện.