Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KHCN) Vũ Hải Quân phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu ra tại phiên thảo luận ở hội trường sáng 3/11. Ảnh: QH

Bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và tương thích với các công ước quốc tế

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, tại phiên thảo luận tổ, đã có 28 lượt đại biểu phát biểu đóng góp 68 ý kiến. Tại phiên thảo luận hội trường hôm nay, đã có thêm 14 đại biểu phát biểu với hơn 40 lượt ý kiến. Cơ quan chủ trì soạn thảo ghi nhận nhiều ý kiến tán thành sự cần thiết ban hành luật; nhiều ý kiến xuất phát từ quyền lợi thực tế của người dân, doanh nghiệp như: việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng không được làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân…

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc tiếp thu, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội để chỉnh lý dự thảo.

Báo cáo về 6 vấn đề các đại biểu kiến nghị: Thứ nhất, phạm vi sửa đổi Luật, Bộ trưởng Bộ KHCN cho biết, Luật Sở hữu trí tuệ vừa được thông qua vào tháng 10/2022 và đang trong giai đoạn triển khai rất mạnh mẽ. Được cấp có thẩm quyền cho phép, dự án Luật lần này tập trung vào 2 phạm vi chính:

Một là: Cắt giảm các điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi trong đăng ký và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.

Hai là: Chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sang Bộ Khoa học và Công nghệ để bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả.

“Quá trình thảo luận, chúng tôi ghi nhận ý kiến của các đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, Nguyễn Minh Đạo, Nguyễn Trung Viên... đề nghị mở rộng phạm vi liên quan đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và tài sản trí tuệ. Về các nội dung này, Bộ KHCN sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đánh giá tác động trước khi trình Chính phủ xem xét, bổ sung trong các lần sửa đổi tiếp theo”- Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.

Thứ hai, về việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về giống cây trồng. Theo Bộ trưởng KHCN, việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ NNMT sang Bộ KHCN: Qua ý kiến của các đại biểu Quốc hội, chúng tôi đã phối hợp rất chặt chẽ với Bộ NNMT để thực hiện nội dung này, đồng thời tiếp tục tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện.

Thứ ba, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và tương thích với các công ước quốc tế, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, cơ quan soạn thảo nhận được nhiều ý kiến đóng góp (như của các đại biểu Văn Ngọc, Minh Tú, Hoàng Văn Nghĩa...), tập trung vào 3 điểm chính:

Quy định hợp đồng trong lĩnh vực trồng trọt: Bộ KHCN sẽ làm rõ nội dung thuộc phạm vi quản lý của Bộ và nội dung thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ NNMT.

Khảo nghiệm kỹ thuật đối với giống cây trồng (khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định - DUS): Kết quả khảo nghiệm có thể được sử dụng chung cho cả bảo hộ và lưu hành nhằm hạn chế trùng lặp, giảm chi phí, nhưng không đồng nhất giữa điều kiện bảo hộ và điều kiện lưu hành.

Tương thích với các công ước quốc tế: Đặc biệt là công ước về bảo hộ giống cây trồng mới (UPOV). Chúng tôi ghi nhận đóng góp rất sâu sắc của đại biểu Hoàng Văn Nghĩa và sẽ tiếp tục nghiên cứu tiếp thu.

Hoàn thiện các quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành để có hiệu lực đồng bộ với luật

Thứ tư, về chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, về bản chất, việc chuyển nhượng quyền chịu sự điều chỉnh của pháp luật dân sự. Quy định hiện hành của Luật Sở hữu trí tuệ đã có cơ chế giải quyết khoảng trống giữa thời điểm hợp đồng có hiệu lực và thời điểm ghi nhận việc chuyển nhượng thông qua ủy quyền và bảo hộ quyền.

“Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu, chỉnh lý bảo đảm tính thống nhất giữa việc chuyển nhượng quyền đối với giống cây trồng và chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp. Các nội dung chi tiết về thời hạn, tiếp cận thông tin sẽ được quy định cụ thể tại văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật”- Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định.

Thứ năm, về bảo đảm chất lượng hoạt động giám định sau khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh, Bộ trưởng Bộ KHCN nhấn mạnh: Sau khi bãi bỏ điều kiện kinh doanh, chất lượng hoạt động giám định sẽ được quản lý theo cơ chế hậu kiểm thông qua nghĩa vụ cung cấp thông tin và cơ chế tự chịu trách nhiệm. Các quy định về trình tự, thủ tục xử lý xung đột lợi ích và bồi thường thiệt hại sẽ được quy định chi tiết tại nghị định/văn bản hướng dẫn.

Thứ sáu, quy định chuyển tiếp, Bộ trưởng cho biết, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát để quy định rõ: Không tạo khoảng trống pháp lý, không bỏ sót trường hợp và không làm gián đoạn các thủ tục.

Trong quá trình chuyển giao chức năng quản lý giống cây trồng, các hồ sơ đã nộp và thủ tục đang xử lý sẽ tiếp tục được tiếp nhận, giải quyết liên tục, không phát sinh thêm thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

“Cơ quan chủ trì soạn thảo cam kết bảo đảm 3 điều: Hoàn thiện các quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành để có hiệu lực đồng bộ với Luật. Bảo đảm các quy định chuyển tiếp không làm gián đoạn hoạt động hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Tổ chức hướng dẫn, tập huấn kịp thời ngay khi Luật có hiệu lực”- Bộ trưởng Bộ KHCN nói.