Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: VGP

Trong lịch sử phát triển kinh tế đất nước, tư duy quản lý đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn trải qua những chặng đường điều chỉnh mang tính bước ngoặt. Có những thời điểm, do yêu cầu của hoàn cảnh lịch sử và tinh thần bảo vệ sự liêm chính tuyệt đối của bộ máy công vụ, chúng ta đã đặt ra những hàng rào kỹ thuật vô cùng nghiêm ngặt. Việc đảng viên làm kinh tế, tham gia góp vốn, thành lập doanh nghiệp hay thực hiện các hoạt động đầu tư từng bị nhìn nhận với một sự dè dặt nhất định, thậm chí coi đó là ranh giới mong manh giữa đạo đức cách mạng và sự thoái hóa biến chất.

Tuy nhiên, khi nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng, khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân, những rào cản mang tính trói buộc tư duy ấy đã tỏ ra không còn phù hợp. Sự ra đời của Quy định số 224-QĐ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng chính là lời giải đáp trúng và đúng cho đòi hỏi bứt phá của thực tiễn, đánh dấu một bước chuyển mình mang tính lịch sử trong phương thức lãnh đạo và tư duy quản lý của Đảng.

Điểm đột phá lớn nhất, có giá trị gỡ gạt nút thắt tâm lý sâu sắc nhất trong Quy định 224 chính là sự thay đổi căn bản về quan điểm chỉ đạo: chuyển mạnh mẽ từ tư duy "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm giàu hợp pháp, chính đáng. Đây không thuần túy là sự thay đổi về thuật ngữ văn bản, mà là một cuộc cách mạng trong nhận thức. Khi Đảng công khai khuyến khích đảng viên làm giàu, Đảng đã giải phóng sự e dè, mặc cảm tồn tại suốt nhiều thập kỷ trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên.

Làm giàu chính đáng bằng trí tuệ, bằng vốn nghìn tỷ hay bằng sức lao động cá nhân, miễn là tuân thủ pháp luật, không chỉ là quyền cơ bản của công dân mà còn là hành động thiết thực đóng góp cho sự phát triển của đất nước, tạo việc làm cho xã hội và nâng cao tiềm lực quốc gia. Khi một đảng viên giàu có minh bạch, họ có thêm năng lực tài chính để đóng góp cho cộng đồng, tăng cường sức mạnh kinh tế của các tổ chức cơ sở đảng và làm phong phú thêm sức sống của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, cách tiếp cận mới của Quy định 224 còn thể hiện sự trưởng thành vượt bậc về trình độ quản trị hiện đại. Thay vì áp dụng phương pháp quản lý xơ cứng, cấm đoán theo kiểu "được làm hay không được làm", quy định mới đã chuyển sang xác định rõ ràng phân loại các nhóm hành vi: hoạt động được làm, được làm có điều kiện và có kiểm soát, hoặc tuyệt đối không được làm.

Việc phân loại này gắn liền với cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích một cách khoa học và thực chất. Quy định không nhìn nhận việc đảng viên đầu tư, kinh doanh theo góc nhìn can thiệp hành chính thô bạo, mà dựa trên nguyên tắc minh bạch, xác định quyền, điều kiện và giới hạn dựa trên địa vị pháp lý, chức trách, nhiệm vụ và mức độ rủi ro phát sinh xung đột lợi ích của từng nhóm đối tượng cụ thể.

Sự tinh tế và hợp lý của Quy định 224 còn thể hiện ở sự phân quyền chi tiết, thấu đáo theo từng khu vực công tác. Đối với đảng viên ngoài khu vực công, quy định đã trả lại trọn vẹn không gian sáng tạo kinh doanh. Họ được tự do thực hiện tất cả các hoạt động đầu tư, kinh doanh mà pháp luật không cấm mà không cần phải trải qua các thủ tục xin phép, chấp thuận phức tạp từ tổ chức đảng.

Điều này tạo tâm lý cởi mở, thu hút vô số doanh nhân, nhà đầu tư giỏi gia nhập vào hàng ngũ của Đảng, xóa bỏ tâm lý e ngại rằng vào Đảng sẽ bị hạn chế quyền kinh doanh. Ngược lại, đối với đảng viên trong khu vực công, quy định thiết lập một hệ thống "hàng rào kỹ thuật" vừa linh hoạt vừa nghiêm cẩn. Cán bộ, công chức hay viên chức không giữ vị trí có nguy cơ cao về xung đột lợi ích được mở rộng quyền đầu tư, góp vốn, thành lập doanh nghiệp khi được sự chấp thuận của cấp có thẩm quyền. Sự phân định rạch ròi này giúp khơi thông nguồn tài sản, tri thức tích lũy trong khu vực công, cho phép dòng vốn của cán bộ, công chức đi vào các kênh đầu tư chính đáng thay vì phải giấu giếm, gửi gắm dưới tên người thân hay chảy vào các thị trường ngầm rủi ro.

Một thông điệp hết sức quan trọng mà Quy định 224 gửi đi, đó là làm giàu phải đi đôi với liêm chính công vụ. Mở rộng quyền kinh doanh không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý hay dung dưỡng cho hành vi lợi dụng chức quyền để trục lợi. Quy định đã dựng lên những "đường ranh đỏ" rất rõ ràng: đảng viên tuyệt đối không được sử dụng tài sản công, thông tin nội bộ, dữ liệu, nhân lực hay kết quả nghiên cứu của Nhà nước để tạo lợi thế bất bình đẳng cho bản thân hoặc nhóm lợi ích.

Họ cũng không được đầu tư vào các lĩnh vực, tổ chức kinh tế mà bản thân đang trực tiếp quản lý, quyết định. Sự kiểm soát ở đây không còn dừng lại ở việc kiểm tra ai là người đứng tên trên giấy tờ pháp lý, mà đi sâu vào bản chất: kiểm soát theo quyền sở hữu thực tế, quyền chi phối thực tế và lợi ích thực sự phát sinh. Đây là sự nâng cấp tư duy quản lý công bằng các công cụ hiện đại, ngăn ngừa triệt để tình trạng "sân sau", "chủ nghĩa tư bản thân hữu" vốn là căn bệnh làm tha hóa bộ máy và gây tổn hại nghiêm trọng cho niềm tin của nhân dân.

Sự ra đời của Quy định 224 còn bảo đảm tính đồng bộ tuyệt đối giữa quy định của Đảng và hệ thống pháp luật của Nhà nước. Không còn tình trạng quy định của Đảng "đóng" hơn hay mâu thuẫn với Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư hay Luật Cán bộ, công chức. Việc cấp ủy chấp thuận cho đảng viên tham gia đầu tư được xác định rõ là quy trình quản lý nội bộ Đảng, không thay thế hay làm phức tạp thêm các thủ tục hành chính theo luật định. Sự minh bạch này không chỉ bảo vệ quyền tài sản hợp pháp của đảng viên mà còn tạo ra môi trường pháp lý an toàn, giúp cán bộ yên tâm lao động, cống hiến và đầu tư mà không phải phập phồng lo sợ những rủi ro pháp lý mơ hồ.

Quy định 224 là một quyết sách mang tầm vóc chiến lược, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và sự tự tin của Đảng trong thời kỳ mới. Việc khơi thông nguồn lực đầu tư từ hàng triệu đảng viên, cả trong và ngoài khu vực công, sẽ tạo ra một cú huých mạnh mẽ đối với nền kinh tế, giải phóng triệt để các nguồn lực vật chất và trí tuệ đang còn e ấp, dè dặt. Quan trọng hơn cả, quy định này góp phần xây dựng một hình ảnh người đảng viên thời đại mới: năng động, dám nghĩ, dám làm, biết làm giàu chính đáng cho bản thân và đất nước, đồng thời luôn giữ vững bản lĩnh chính trị và sự liêm chính công vụ.

Khi tư duy đã được cởi trói, khi ranh giới giữa cống hiến và làm giàu chính đáng được phân định minh bạch, chắc chắn nguồn sinh khí mới sẽ lan tỏa mạnh mẽ trong toàn Đảng và toàn xã hội. Quy định 224 không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ, mà chính là một cam kết mạnh mẽ của Đảng về một môi trường phát triển tự do, minh bạch, liêm chính và giàu sức sống cho tất cả mọi người, bắt đầu từ chính những người tiên phong trong hàng ngũ của mình.