Anh Đinh Văn Hào (tổ dân phố Thanh Vinh, phường Dương Nỗ, TP.Huế) khởi nghiệp thành công bằng nghề trồng nấm. Ảnh: Nguyễn Nhi. 

Anh Đinh Văn Hào là cựu sinh viên khóa K40 ngành Công nghệ sinh học, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế. Ngay từ năm thứ hai đại học, anh đã chủ động tìm đến các mô hình thực tế để cọ xát và bén duyên với nghề khi xin thực tập tại một trại trồng nấm trên đường An Dương Vương, TP.Huế.

Từ những trải nghiệm đó, trong năm thứ ba và năm thứ tư đại học, anh tiếp tục thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học chuyên sâu về nấm.

Sau khi tốt nghiệp, nhận thấy cơ hội việc làm đúng chuyên ngành Công nghệ sinh học ở miền Trung còn hạn chế, anh Hào quyết định vào các tỉnh phía Nam làm việc. Anh đảm nhận vị trí quản lý dự án kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cho một công ty sản xuất nấm.

Công việc chính của anh là đến các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Lâm Đồng, An Giang, Bình Dương cũ để hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng, xây dựng nhà trại và tư vấn chuyển giao phôi nấm cho người dân. Khoảng thời gian này giúp anh tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm thực tế về kỹ thuật trồng nấm.

Trở về Huế khởi nghiệp, anh Hào xây dựng trại nấm "Nhà Mít" ở tổ dân phố Thanh Vinh, phường Dương Nỗ với ba khu vực chức năng riêng biệt gồm khu sản xuất phôi giống, khu trồng nấm tươi và xưởng chế biến chả nấm.

Theo anh Hào, quy trình sản xuất nấm phổ biến trên cả nước đều sử dụng mùn cưa gỗ cao su làm nguyên liệu. Tuy nhiên, tại Huế, nguồn mùn cưa cao su gần như không có.

Để giải bài toán này, anh tận dụng nguồn mùn cưa keo tràm dồi dào tại địa phương, thu mua trực tiếp từ các xưởng trên đường Văn Thánh (đoạn qua chùa Thiên Mụ) và khu vực Hương Điền.

Do đặc tính của mùn cưa keo tràm và điều kiện thời tiết miền Trung có nhiều khác biệt, anh đã vận dụng kiến thức công nghệ sinh học để điều chỉnh quy trình xử lý phù hợp, giúp phôi nấm phát triển tốt, đồng thời tối ưu chi phí sản xuất.

Thời gian đầu khởi nghiệp, anh Hào bắt đầu với quy mô 5.000 bịch phôi. Mỗi lứa phôi, tính từ khi phối trộn mùn cưa đến lúc phôi trắng hoàn toàn, mất khoảng một tháng rưỡi. Khi phôi trắng, trại bắt đầu thu hoạch liên tục trong khoảng ba tháng rưỡi, tương đương 6-7 đợt thu hoạch.

Mỗi tháng, trại tập trung thu hái hai đợt chính vào dịp rằm và mùng một âm lịch. Năng suất giảm dần theo từng đợt thu hoạch. Đợt đầu của lứa 5.000 bịch phôi đạt khoảng 250 kg nấm, đợt thứ hai còn khoảng 230 kg, đợt thứ ba khoảng 200 kg rồi tiếp tục giảm ở các đợt sau.

Để duy trì sản lượng ổn định, trại áp dụng phương thức sản xuất cuốn chiếu. Khi lứa phôi cũ bước sang tháng thu hoạch thứ hai, cơ sở bắt đầu sản xuất tiếp 5.000 bịch phôi mới để gối đầu.

Ở giai đoạn đầu, với quy mô 5.000 bịch phôi, mô hình mang lại thu nhập trung bình 15-20 triệu đồng/tháng khi giá nấm dao động từ 40.000-50.000 đồng/kg. Hiện nay, giá bán tăng lên 60.000-70.000 đồng/kg, giúp doanh thu bình quân đạt 30-40 triệu đồng/tháng.

Hiện trại nấm của anh phát triển song song hai mảng sản xuất với định hướng đầu ra riêng. Đối với nấm tươi, sản phẩm được bán cho khách lẻ tại địa phương và chủ yếu cung cấp cho chợ đầu mối Huế để phân phối đến Quảng Trị, Quảng Bình và một số địa phương miền Tây.

Bên cạnh đó, nấm còn được đưa vào xưởng chế biến thành chả nấm chay nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Sản phẩm được cung cấp cho các nhà hàng, quán chay trên địa bàn, trong đó có Cô nhi viện Ưu Đàm.

Theo anh Hào, khó khăn lớn nhất trong quá trình sản xuất là điều kiện thời tiết khắc nghiệt của miền Trung. Đợt mưa lũ lớn ở Huế năm ngoái từng khiến nước tràn vào trang trại, làm hư hỏng nhiều bịch phôi, đồng thời gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở vật chất của xưởng chế biến chả nấm.

Từ những kiến thức tích lũy trên giảng đường, kết hợp với kinh nghiệm thực tế và sự kiên trì nghiên cứu, anh Đinh Văn Hào đã từng bước xây dựng mô hình trồng nấm bào ngư xám theo hướng ứng dụng công nghệ sinh học phù hợp với điều kiện tự nhiên của Huế.

Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định 30-40 triệu đồng mỗi tháng, mô hình còn góp phần tận dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và hướng đến phát triển nông nghiệp sạch, bền vững.