Bí thư Chi bộ ở Thái Nguyên tiên phong trồng tre lục trúc, xây dựng vùng nguyên liệu tre lục trúc gần 3ha

Nhắc đến hành trình gắn bó với cây măng tre lục trúc, ông Bùi Văn Dương vẫn nhớ như in những ngày đầu khi loại cây này được đưa về địa phương theo dự án phát triển vùng nguyên liệu.

Thời điểm đó, gia đình ông đang có cuộc sống khá ổn định nhờ kinh doanh vật tư nông nghiệp. Cửa hàng của ông cung cấp từ phân bón, cám chăn nuôi, con giống đến xi măng, vật liệu xây dựng. Có thời điểm lượng cám bán ra đạt 20 - 40 tấn mỗi tháng. Song song với đó, gia đình còn duy trì chăn nuôi 50 - 60 con lợn cùng đàn gia cầm quy mô lớn.

Bước ngoặt đến vào năm 2022 khi ông tham gia lớp tập huấn về cây măng lục trúc. Nhận thấy đây là giống cây có tiềm năng, ông quyết định tìm hiểu và mạnh dạn đầu tư, dù thời điểm ấy nhiều người vẫn còn dè dặt.

Theo ông Dương, trước đó địa phương từng triển khai một số mô hình trồng cây mới nhưng hiệu quả chưa như mong muốn nên bà con không còn mặn mà. Khi dự án phát triển vùng nguyên liệu măng lục trúc được triển khai, việc vận động người dân tham gia gặp rất nhiều khó khăn. Dự án cần đủ 8ha vùng trồng nhưng sau nhiều lần tuyên truyền vẫn chưa đủ diện tích đăng ký.

"Tôi nghĩ muốn phát triển thì phải đổi mới. Nếu không có người dám làm trước thì sẽ rất khó để bà con tin tưởng làm theo", ông Dương chia sẻ.

Với suy nghĩ ấy, ông đã chủ động nhận trồng phần diện tích còn thiếu để dự án đủ điều kiện triển khai. Sau khi Nhà nước hỗ trợ giống và phân bón, nhiều hộ dân bắt đầu tham gia, những diện tích ban đầu đứng tên ông cũng được chuyển giao lại cho các hộ trực tiếp sản xuất. Nhờ đó, vùng nguyên liệu 8ha măng lục trúc của địa phương được hình thành đúng kế hoạch.

Trồng tre lục trúc kết hợp chế biến, bao tiêu sản phẩm giúp nông dân Thái Nguyên nâng cao thu nhập

Ban đầu, gia đình ông Dương chỉ có khoảng một mẫu trồng măng lục trúc. Sau một thời gian chăm sóc, hiệu quả kinh tế vượt xa kỳ vọng khi mỗi tháng thu nhập đạt khoảng 30 triệu đồng.

Thấy loại cây trồng này thực sự mang lại giá trị, ông Dương đã mạnh dạn dùng vốn tích lũy từ hoạt động kinh doanh để mua thêm đất, mở rộng diện tích lên gần 3ha và dần thu hẹp việc kinh doanh vật tư nông nghiệp để tập trung phát triển vùng măng.

Hiện nay, riêng sản lượng măng tươi đã mang về cho gia đình ông Dương doanh thu khoảng 300-350 triệu đồng mỗi năm. Cộng thêm nguồn thu từ bán cây giống, tổng doanh thu của gia đình ông đạt khoảng 450 triệu đồng/năm.

Theo ông Dương, cây măng lục trúc không chỉ đem lại nguồn thu từ sản phẩm chính mà còn tạo thêm giá trị nhờ cây giống.

"Mỗi năm tôi giữ lại những cây khỏe để làm giống. Có thời điểm chỉ trong một ngày bán cây giống cũng thu gần 100 triệu đồng. Khách từ nhiều tỉnh, kể cả Hà Giang, đều tìm đến đặt mua", ông Dương cho biết.

Không chỉ vậy, măng lục trúc còn có thị trường tiêu thụ khá rộng. Sản phẩm được tiêu thụ tại Hải Phòng, Hà Nội, Thái Nguyên và nhiều địa phương khác, thậm chí đã có khách hàng từ Đà Nẵng đặt mua. Có doanh nghiệp tại Hải Phòng từng đặt hàng sản lượng tương đương vùng nguyên liệu 70 - 100ha, trong khi sản lượng hiện tại vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu.

Không dừng lại ở việc trồng và bán măng tươi, ông Dương còn đầu tư tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, máy sấy và hệ thống bảo quản để nâng cao giá trị sản phẩm.

Hiện măng tươi bán trực tiếp có giá khoảng 50.000 đồng/kg. Những sản phẩm được sơ chế, đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc đạt khoảng 60.000 đồng/kg. Trong khi đó, măng khô có giá từ 1,5 - 2 triệu đồng/kg nhưng nguồn cung vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.

Gia đình ông Dương cũng đầu tư máy sấy nhằm chủ động chế biến khi vào vụ thu hoạch rộ. Nhờ đó, măng không bị tồn đọng, thời gian bảo quản được kéo dài, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong mùa thu hoạch cao điểm, mỗi ngày gia đình phải thuê từ 10 - 15 lao động để thu hái, sơ chế và đóng gói. Có ngày sản lượng đạt 400 - 500kg măng tươi, sau đó được vận chuyển ngay đến Hải Phòng giao cho khách hàng.

Theo ông Dương, muốn giữ được thị trường thì chất lượng phải đặt lên hàng đầu. Vì vậy, ông chỉ thu mua măng của những hộ sản xuất đúng quy trình kỹ thuật, thu hoạch đúng thời điểm. Những lứa măng già, xanh hoặc chất lượng không đạt sẽ không được thu mua nhằm bảo vệ uy tín thương hiệu.

Bao tiêu sản phẩm măng tre lục trúc, lan tỏa mô hình hiệu quả

Hiện ngoài gần 3ha của gia đình, vùng dự án tại địa phương còn khoảng 5ha do các hộ dân quản lý. Ông Dương là người hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời đứng ra bao tiêu sản phẩm đạt tiêu chuẩn cho bà con.

Theo ông, măng lục trúc là cây khá dễ trồng, không quá kén đất, có thể sinh trưởng tốt trên nhiều loại đất nếu chăm sóc đúng kỹ thuật. Chi phí đầu tư cũng không lớn, bình quân khoảng 40.000 đồng/gốc mỗi năm, trong khi một gốc có thể cho khoảng 30kg măng tươi.

Quan trọng hơn, loại cây này cho thời gian khai thác kéo dài từ tháng 3 đến tháng 10 hằng năm. Cuối vụ chỉ cần tỉa cây hợp lý, giữ lại những cây khỏe làm cây mẹ để tiếp tục nuôi măng cho vụ sau.

Sau nhiều năm gắn bó với cả cây gai xanh và măng lục trúc, ông Dương khẳng định măng lục trúc vẫn là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất đối với gia đình.

"Muốn phát triển nông nghiệp bền vững thì phải mạnh dạn tiếp cận cây trồng mới, dám thử nghiệm và không ngừng học hỏi kỹ thuật. Khi thấy hiệu quả mới tiếp tục mở rộng và hướng dẫn bà con cùng làm. Quan trọng nhất vẫn là sản xuất đúng quy trình, tạo ra sản phẩm chất lượng và xây dựng được đầu ra ổn định", ông Dương chia sẻ.

Từ quyết định dám đi trước của một Bí thư Chi bộ, cây măng lục trúc hôm nay không chỉ mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình ông Bùi Văn Dương mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nhiều hộ dân ở xã Phú Lương. Một mô hình khởi nguồn từ sự mạnh dạn đổi mới đang từng bước khẳng định giá trị, góp phần đa dạng hóa cây trồng, nâng cao thu nhập và tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương.