Ông Bùi Đức Thịnh (xã Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình) sử dụng điện thoại thông minh điều khiển thiết bị nuôi cá tự động. Ảnh: Vũ Thượng

Mô hình nông nghiệp thông minh này không chỉ giúp gia đình ông Thịnh tiết kiệm tối đa sức lao động, chi phí nhân công mà còn mở ra hướng đi đột phá, bền vững cho kinh tế thủy sản địa phương.

Một chiếc điện thoại “quản” cả 3 ao cá ở Ninh Bình

Dẫn chúng tôi đi thăm khu trang trại nuôi trồng thủy sản nằm nép mình bên những vùng quê yên bình của xã Gia Viễn (trước kia thuộc huyện Gia Viễn), tỉnh Ninh Bình, ông Bùi Đức Thịnh tự hào kể về cơ ngơi mà ông đã dành hơn một thập kỷ để gây dựng.

Trò chuyện với phóng viên Báo Dân Việt, ông Thịnh nhớ lại: "Năm 2014, thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, chuyển dịch cơ cấu cây trồng của địa phương, gia đình tôi đã mạnh dạn đầu tư chuyển 2,6 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình kết hợp nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả".

Thời điểm ấy, việc chuyển đổi mô hình từ canh tác truyền thống sang làm kinh tế trang trại đối với nông dân là một canh bạc lớn, đòi hỏi không chỉ tư duy dám nghĩ, dám làm mà còn cần nguồn vốn không nhỏ.

Thế nhưng, với tầm nhìn dài hạn và sự quyết tâm đổi mới tư duy sản xuất, ông Thịnh đã biến những khó khăn ban đầu thành bước đệm vững chắc cho thành công hôm nay.

Điều khiến nhiều người bất ngờ nhất khi đến thăm trang trại của ông Thịnh không phải là diện tích ao hồ rộng lớn, mà là sự vắng bóng của nhân công lao động chân tay.

Chia sẻ về bí quyết làm giàu của mình, ông Thịnh cho biết: "Hơn 12 năm gắn bó với nghề nuôi cá thương phẩm, tôi thấy công việc này thực ra rất nhàn hạ.

Ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp, tôi đã quyết định đầu tư lớn để mua sắm hệ thống máy móc, thiết bị phục vụ cho quá trình nuôi cá tự động với tổng số tiền khoảng 400 triệu đồng.

Các thiết bị này bao gồm: máy cho ăn tự động, hệ thống máy tạo oxy, máy bơm nước... Điểm ưu việt là chúng có độ bền cao, sử dụng được cho nhiều vụ cá liên tiếp qua nhiều năm mà không lo hư hỏng”.

Theo nhẩm tính của ông Thịnh, với quy mô 3 ao cá thương phẩm lớn như gia đình đang duy trì, nếu áp dụng phương pháp canh tác truyền thống, tối thiểu phải cần đến 2 lao động thường trực để làm các công việc nặng nhọc như: Tiếp thức ăn cho cá ăn, vớt rác, cắt cỏ... Mức lương chi trả cho mỗi lao động hiện nay rơi vào khoảng gần 10 triệu đồng/người/tháng.

Thế nhưng, bài toán nhân công ấy đã được giải quyết triệt để nhờ chuyển đổi số. Ông Thịnh chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh kết nối internet.

Dù đang bận công việc ở Hà Nội hay đi bất cứ đâu, thông qua phần mềm giám sát và hệ thống camera an ninh, ông vẫn có thể dễ dàng điều khiển đàn cá ăn đúng giờ, đúng khẩu phần, đồng thời kiểm tra được tình trạng sức khỏe của đàn cá theo thời gian thực.

Đột phá tư duy nuôi cá nước ngọt thời đại số

Để đạt được hiệu quả vượt trội, ao nuôi cá của hộ ông Thịnh được thiết kế rất bài bản và khoa học theo mô hình ao nổi láng xi măng. Thiết kế này giúp kiểm soát chất lượng đáy ao tốt hơn, hạn chế tối đa dịch bệnh và dễ dàng vệ sinh sau mỗi vụ thu hoạch.

Toàn bộ hệ thống kỹ thuật từ máy bơm, sục khí, đẩy dòng nước cho đến máy bắn thức ăn đều được tích hợp đồng bộ và kết nối với tủ điều khiển tự động hóa.

Ông Thịnh nhấn mạnh rằng, việc ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm giảm sức lao động mà còn tạo sự đột phá về năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm sạch và bảo vệ môi trường sinh thái, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm nguồn nước ao nuôi vốn là nỗi lo của nhiều hộ chăn nuôi truyền thống.

Tuy nhiên, vị nông dân thời đại số cũng lưu ý một nguyên tắc sống còn trong mô hình này: "Do ao nuôi thả với mật độ lớn, việc cung cấp đầy đủ hàm lượng oxy hòa tan vào nguồn nước là yếu tố quyết định sự sống còn của đàn cá.

Do đó, hệ thống luôn phải có các phương án dự phòng khẩn cấp như máy phát điện công suất lớn để sẵn sàng ứng phó kịp thời trong trường hợp xảy ra sự cố mất điện đột xuất”.

Nhờ quy trình chăm sóc khoa học kết hợp công nghệ cao, trung bình cứ từ 7 đến 9 tháng, ông Thịnh lại tiến hành thu hoạch một lứa cá thương phẩm với các loại chủ lực như: Cá trắm, cá chép, cá mè...

Chia sẻ về tình hình kinh tế, ông Thịnh cho biết dẫu năm 2026 thị trường giá bán cá thương phẩm có nhiều biến động không ổn định, trong khi giá thành thức ăn chăn nuôi liên tục leo thang, trang trại của gia đình vẫn duy trì mức lợi nhuận đáng mơ ước, thu về khoản tiền lời lên tới vài trăm triệu đồng.