Vĩnh Long: Chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa
(Cổng ĐT HND)- Giai đoạn 2023 – 2025, phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” ngày càng tạo sức lan tỏa sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Toàn tỉnh có 172.515 /302.659 hộ đạt danh hiệu “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi” các cấp. Qua phong trào đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh có hiệu quả kinh tế cao được giới thiệu nhân rộng.
Hội đã vận động nông dân chuyển đổi gần 3.500 ha đất kém hiệu quả sang trồng màu, cây ăn trái, lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh, đạt hiệu quả kinh tế cao.
Tiêu biểu như các mô hình: Trồng và ươm giống cây thanh trà ngọt, trồng mít thái, trồng bưởi, trồng sầu riêng; mô hình nuôi tôm công nghệ cao, vườn dừa hữu cơ, sản xuất cây giống, trồng lúa tiết kiệm phân bón, trồng hoa kiểng, trồng rau màu, trồng chanh không hạt, nuôi gà thịt, nuôi chồn hương, nuôi cua hộp, trồng nho, dưa lưới công nghệ cao,...
Từ phong trào đã có 11 gương nông dân được công nhận danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc”; 01 hội viên được trao Giấy chứng nhận danh hiệu “Nhà Khoa học của nhà nông lần thứ V”. Tại Hội nghị tổng kết 05 năm phong trào Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi giai đoạn 2019 - 2024, Ủy ban nhân dân tỉnh tặng bằng khen cho 06 tập thể, 09 cá nhân; 163 tập thể, cá nhân được tặng Bằng khen của Ban Chấp hành Hội Nông dân tỉnh, 386 tập thể, cá nhân được khen thưởng cấp huyện và cơ sở.
Các cấp Hội đã vận động các hộ sản xuất kinh doanh giỏi, các tổ chức, cá nhân hỗ trợ cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn về vốn, cây, con giống, kỹ thuật, cho mượn đất sản xuất.... với tổng giá trị hơn 13,4 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho trên 1.866 hội viên.
Hội Nông dân cơ sở còn tích cực thành lập mới các câu lạc bộ của nông dân theo nhu cầu nghề nghiệp, địa bàn dân cư với Câu lạc bộ “Nông dân sản xuất kinh doanh giỏi”, Câu lạc bộ “Nông dân triệu phú, tỷ phú”; Câu lạc bộ “Khoa học kỹ thuật nhà nông”. Toàn tỉnh hiện có 11 Câu lạc bộ Nông dân tỷ phú với 53 thành viên. Thông qua hoạt động, các câu lạc bộ đã trở thành cầu nối hiệu quả giữa hội viên với doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng; hỗ trợ hội viên cập nhật kiến thức, thông tin thị trường, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm.
Để đạt được kết quả trên, Hội đã vận động nông dân chuyển đổi gần 3.500 ha đất kém hiệu quả sang trồng màu, cây ăn trái, lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh, đạt hiệu quả kinh tế cao. Triển khai mô hình liên kết trồng chanh không hạt xuất khẩu trên diện tích 40,6 ha tại xã Song Lộc và Tập Sơn, từ đó hình thành chi Hội nghề nghiệp với 23 thành viên và tổ Hội nghề nghiệp với 12 thành viên; phối hợp với Văn phòng Phát triển bền vững – Trung ương Hội NDVN tập huấn, bàn giao giống và vật tư hỗ trợ 33 hộ nông dân với 18,7 ha, tổng kinh phí trên 920 triệu đồng triển khai mô hình ứng dụng các chế phẩm vi sinh, hữu cơ trên cây sầu riêng, bưởi da xanh, dưa leo.
Hội đã đăng tải 1.039 tin, bài giới thiệu các mô hình, điển hình sản xuất, xây dựng nông thôn mới trên trang thông tin điện tử của Hội và phối hợp với Báo, PT-TH Vĩnh Long tuyên truyền gương nông dân tiêu biểu, mô hình hiệu quả. Hình thức tuyên truyền phong phú như: Tuyên truyền theo chủ đề và nhóm chi, tổ Hội Nông dân ngành nghề; tuyên truyền thông qua trạm phát thanh, phát tờ rơi; cập nhật thông tin từ các trang thông tin điện tử, các phương tiện thông tin truyền thông chính thống; qua mạng xã hội; app “Nông dân Việt Nam”, ...
Hội thành lập chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp gắn với xây dựng các mô hình sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ nông sản theo hướng ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh, tuần hoàn. Hiện toàn tỉnh có trên 571 chi Hội nghề nghiệp với 11.932 thành viên, 9.975 tổ Hội nghề nghiệp với 155.402 thành viên.
Hội đã triển khai 19 mô hình sản xuất ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, mô hình liên kết, hợp tác theo chuỗi giá trị; phát triển 335 ha bưởi da xanh, sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP, 1.876 ha dừa hữu cơ, 400 ha tôm công nghệ cao, 150 ha chanh không hạt theo tiêu chuẩn GlobalGAP được liên kết bao tiêu sản phẩm. Tiêu biểu như: Mô hình trồng rau thủy canh trong nhà màng tại xã Hưng Mỹ do Trường ĐHTV đầu tư với kinh phí 100 triệu đồng; mô hình lúa - tôm; mô hình nuôi tôm công nghệ cao xã Mỹ Long theo tiêu chuẩn VietGAP; mô hình trồng chanh không hạt; trồng dừa hữu cơ...
Đồng thời, phối hợp thực hiện 02 mô hình điểm thuộc Đề án 01 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại 02 HTX gồm: HTX Nông nghiệp Phước Hảo, ấp Hòa Hảo, xã Hưng Mỹ với diện tích 50 ha/46 hộ và HTX Nông nghiệp Phát Tài, ấp Ô Tre Lớn, xã Châu Thành với diện tích 48,4 ha/48 hộ. Kết quả bước đầu đã khẳng định quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp đã mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trường, góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo của tỉnh và thay đổi tư duy sản xuất của nông dân theo hướng bền vững.
Cùng với đó, các cấp Hội tham gia tích cực vào Đề án phát triển cây dừa đến năm 2030 theo chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Bộ Nông nghiệp & Môi trường. Toàn tỉnh hiện có khoảng 120.000 ha dừa (chiếm 50% diện tích cả nước), riêng dừa sáp đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý và Hiệp hội Dừa Việt Nam công nhận là “Cây dừa Việt Nam”. Đến nay, 26.000 ha trồng theo hướng hữu cơ, 171 mã số vùng trồng dừa xuất khẩu với 11.500 ha; dừa sáp có 1.278 ha (910 ha đang cho trái). Ngoài ra còn có nhiều mô hình nông dân tiêu biểu trong phát triển du lịch nông nghiệp cộng đồng được hình thành, như: Mô hình “vườn cây sinh thái kết hợp du lịch miệt vườn”, “nhà nông làm du lịch” tại các xã cù lao, vùng cây ăn trái đặc sản.
Thực hiện Quyết định số 182 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Hội Nông Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030” và triển khai thực hiện phong trào thi đua “Cán bộ, hội viên nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp”, các cấp Hội đã phối hợp tổ chức được 910 cuộc buổi tập huấn, tọa đàm, diễn đàn về phát triển kinh tế tập thể cho 22.040 lượt cán bộ, hội viên, nông dân. Hội Nông dân các cấp tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn hội viên nông dân tải, đăng ký và sử dụng nền tảng số nông dân Việt Nam (App Nông dân Việt Nam); tích cực tuyên truyền, vận động hội viên nông dân tham gia phát triển các hình thức kinh tế tập thể, thành lập doanh nghiệp, khởi nghiệp... trong đó, lấy hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi làm nhân tố nòng cốt.
Hiện toàn tỉnh có 451 HTX nông nghiệp với 46.559 thành viên, 3.669 tổ hợp tác với 68.354 thành viên. Qua đó, đã hỗ trợ hội viên, nông dân sử dụng vật tư đầu vào chất lượng, giá thành hợp lý, hỗ trợ tiêu thụ, nâng cao quy mô và năng suất sản phẩm. Ngoài ra, Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh đã bình xét, đề cử và được Trung ương Hội công nhận 06 HTX nông nghiệp tiêu biểu toàn quốc năm 2023, 2024.
Thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2022 - 2025, các cấp Hội phối hợp với các ngành vận động hội viên, nông dân tham gia sản xuất sản phẩm đạt chất lượng theo các tiêu chuẩn an toàn, VietGAP, GlobalGAP, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh; gắn kết, hỗ trợ hội viên nông dân tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, liên kết mở rộng thị trường và hỗ trợ tiêu thụ nông sản. Đến nay Hội đã hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu cho 166 sản phẩm, giới thiệu xúc tiến thương mại cho 6 sản phẩm. Toàn tỉnh hiện có 1.083 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó 13 sản phẩm đạt 5 sao, 189 sản phẩm 4 sao và 881 sản phẩm đạt 3 sao.
Thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các cấp Hội đã đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ quảng bá giới thiệu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu nông sản, liên kết với các doanh nghiệp kết nối đưa sản phẩm của nông dân tiêu thụ tại các trung tâm thương mại, siêu thị. Hội ND tỉnh ký kết chương trình phối hợp với Kênh Truyền hình Khởi nghiệp Quốc gia, Công ty TNHH Truyền thông Live Channel và Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ FELIX nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp có sản phẩm OCOP và hội viên, nông dân bán hàng online. Hội ND xã Long Hữu phối hợp HTX nông nghiệp Xuân Thành liên kết trồng và bao tiêu sản phẩm cây ớt cho 21 hội viên với diện tích 4,6ha; hỗ trợ tiêu thụ trên 10.000 tấn nông sản cho hội viên nông dân. Bên cạnh đó, Hội duy trì hoạt động 67 cửa hàng, điểm kết nối tiêu thụ nông sản an toàn do Hội phối hợp thành lập; phối hợp hỗ trợ 53.177 hội viên, nông dân có tài khoản trên sàn thương mại điện tử.
Hội thường xuyên phối hợp với các doanh nghiệp bảo lãnh, cung ứng vật tư nông nghiệp, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, máy nông nghiệp theo phương thức trả chậm gắn với chuyển giao kỹ thuật. Đến nay đã hỗ trợ 6.489 tấn vật tư, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, lúa và khoai giống; 256.000 cây, con giống, tổng giá trị hơn 546 tỷ đồng.
Ngoài ra, Hội còn phối hợp Chi nhánh thương mại Con Voi Bình Dương hỗ trợ mô hình sử dụng phân hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp. Trong mùa hạn mặn năm 2023 – 2024, các cấp Hội đã vận động hỗ trợ nước sinh hoạt, bồn chứa, máy lọc nước, quà tặng cho hội viên nông dân nghèo với tổng trị giá gần 4,6 tỷ đồng, góp phần giúp nông dân ổn định đời sống, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các cấp Hội đã tổ chức 32 lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng cho 1.486 lượt cán bộ, hội viên, nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc; phối hợp với các ngành chức năng và doanh nghiệp tổ chức 712 cuộc hội thảo, tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho 20.796 lượt hội viên, nông dân. Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ thuật sản xuất tiên tiến, ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt, chăn nuôi, sản xuất nông sản an toàn, phòng trị dịch bệnh và sử dụng giá thể hữu cơ vi sinh. Qua đó, hình thành 53 mô hình nông nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật mang lại hiệu quả rõ rệt. Bên cạnh đó, Hội còn tổ chức cho cán bộ, hội viên tham quan, học tập mô hình nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp du lịch tại các tỉnh, thành giúp nông dân mở rộng tầm nhìn, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong sản xuất.
Hội còn phối hợp với các ngành mở 282 lớp dạy nghề cho 11.074 hội viên nông dân. Các nghề đào tạo chủ yếu là kỹ thuật xây dựng dân dụng, chăn nuôi, trồng trọt, tiểu thủ công nghiệp, sinh vật cảnh...; cuối khóa có 100% học viên được cấp chứng chỉ nghề, tỷ lệ có việc làm sau đào tạo là trên 75%. Học viên sau khi học nghề đã tham gia các chi, tổ Hội nghề nghiệp và được hỗ trợ vốn từ Quỹ HTND, mạnh dạn áp dụng kiến thức, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Các cấp Hội còn tổ chức dạy nghề thông qua hoạt động chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp và các mô hình, dự án do Hội đầu tư, phối hợp giải quyết việc làm cho 1.483 lao động nông thôn, trong đó có 732 hội viên nông dân; giới thiệu việc làm và xuất khẩu lao động cho 974 hội viên.
Đến nay nguồn vốn Quỹ HTND toàn tỉnh đạt 145,6 tỷ đồng, trong đó nguồn Trung ương ủy thác 30,95 tỷ đồng, nguồn tỉnh 52,9 tỷ đồng, nguồn huyện, xã 61,75 tỷ đồng, cho 4.904 hộ vay triển khai 474 dự án. Hội còn phối hợp với ngân hàng CSXH thực hiện ủy thác cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác với tổng dư nợ 4.600 tỷ đồng, cho 112.637 hộ vay thông qua 2.493 tổ TK&VV; liên tịch với ngân hàng NN&PTNT cho 30.388 hộ vay 3.939 tỷ đồng thông qua 830 tổ vay vốn. Qua rà soát đánh giá, các hộ vay sử dụng vốn đúng mục đích, xây dựng các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị phù hợp với lợi thế của từng địa phương, góp phần nâng cao thu nhập.
Thời gian tới, Hội tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả các phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, phong trào “Cán bộ, hội viên nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp” gắn với hỗ trợ nông dân khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, liên kết, hợp tác theo chuỗi giá trị; vận động các nguồn lực xã hội tham gia tư vấn, hỗ trợ các hợp tác xã.
Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng các mô hình trình diễn về nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm thải; nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, thông minh, công nghệ cao; nông nghiệp kết hợp công nghiệp (chế biến nông sản, tái chế phế, phụ phẩm nông nghiệp), nông nghiệp kết hợp dịch vụ (du lịch trãi nghiệm, du lịch sinh thái gắn với bảo vệ môi trường, kinh doanh nông sản); ứng dụng các mô hình nông nghiệp đô thị phù hợp theo hướng “thành phố xanh”, “khu đô thị sinh thái”; tổng kết, đánh giá và nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện của từng địa phương.