image banner
Kiến nghị gửi trước Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói: Gỡ điểm nghẽn chất thải chăn nuôi gắn với nông nghiệp tuần hoàn
Lượt xem: 5
Từ thực tiễn phát triển hệ thống chăn nuôi công nghệ cao theo chuỗi Feed – Farm – Food, gửi kiến nghị về Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lắng nghe nông dân nói năm 2026, ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam cho rằng: "Muốn phát triển chăn nuôi quy mô lớn, hiệu quả và bền vững, chúng ta phải tháo gỡ điểm nghẽn về công tác thú y, quản lý chất thải, nước thải chăn nuôi gắn với nông nghiệp tuần hoàn".
Anh-tin-bai

Ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam cho rằng: Muốn phát triển chăn nuôi quy mô lớn, hiệu quả và bền vững, chúng ta phải tháo gỡ điểm nghẽn về công tác thú y, quản lý chất thải, nước thải chăn nuôi gắn với nông nghiệp tuần hoàn.

Theo thông tin từ Ban Tổ chức, Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường "Lắng nghe nông dân nói" năm 2026 (lần thứ 4) với chủ đề: "Kiến tạo nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, cùng nông dân bước vào kỷ nguyên số” dự kiến sẽ được diễn ra vào 14 giờ chiều nay 17/11 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, số 11 Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội.

Tham dự và đồng chủ trì Diễn đàn sẽ có: Đồng chí Lương Quốc Đoàn - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Đồng chí Trịnh Việt Hùng - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt được giao phối hợp với các đơn vị của Bộ trực tiếp tham mưu, thực hiện Diễn đàn.

Kinh tế tuần hoàn không thể chỉ tuần hoàn trong hàng rào trang trại

Trao đổi với PV Báo Dân Việt, ông Nguyễn Văn Minh cho biết, ông rất trông chờ vào Diễn đàn lần này. Đây là một diễn đàn quan trọng để người nông dân, doanh nghiệp được trực tiếp bày tỏ kiến nghị, đề xuất với các đồng chí lãnh đạo,

Từ thực tiễn của doanh nghiệp, ông Minh cho biết: Chúng tôi nhận thấy 5 điểm nghẽn lớn trong công tác quản lý chất thải, nước thải chăn nuôi gắn với nông nghiệp tuần hoàn:

Thứ nhất, chưa phân định và áp dụng thống nhất giữa xả thải và tái sử dụng.

QCVN 62:2025/BTNMT điều chỉnh nước thải chăn nuôi khi xả vào nguồn nước tiếp nhận; còn QCVN 01-195:2022/BNNPTNT điều chỉnh nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng.

Tuy nhiên, trong thực tiễn khi hoàn thiện pháp lý ở nhiều tỉnh vẫn xuất hiện cách hiểu yêu cầu một dòng nước tái sử dụng phải đồng thời đáp ứng cả hai quy chuẩn, hoặc mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau. Điều này làm tăng chi phí, giảm động lực tuần hoàn và tạo rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Thứ hai, kinh tế tuần hoàn đang bị giới hạn bởi hàng rào dự án.

Thông tư số 12/2021/TT-BNNPTNT quy định nước thải chăn nuôi trang trại sau xử lý được sử dụng tưới cho cây trồng hoặc mục đích khác trong khuôn viên trang trại. Trong khi đó, các vùng ngô, sắn, chuối, cỏ và cây nguyên liệu thường nằm ngoài dự án, thuộc hộ dân, hợp tác xã hoặc một pháp nhân khác. Kinh tế tuần hoàn không thể chỉ tuần hoàn trong hàng rào trang trại.

Thứ ba, quy định “tưới gốc” quá hẹp và không phù hợp với mọi loại cây trồng.

Quy định hiện hành xác định nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng theo hình thức tưới vào vùng rễ quanh gốc cây. Cách tiếp cận này không phù hợp với lúa, cỏ, cây gieo sạ, tưới rãnh, tưới nhỏ giọt ngầm hoặc tưới cơ giới. An toàn phải được đánh giá theo chất lượng nước, loại cây, phương pháp tưới và mức độ tiếp xúc, không nên bị giới hạn bởi một phương pháp duy nhất.

Thứ tư, quản lý còn thiên về nồng độ, chưa quản lý đầy đủ tải lượng dinh dưỡng và chương trình tưới phù hợp theo mùa vụ.

Nước có thể đạt quy chuẩn tại điểm lấy mẫu, nhưng nếu sử dụng quá lượng, sai mùa vụ hoặc không có đủ năng lực lưu chứa thì vẫn có thể gây chảy tràn, dư thừa nitơ, phospho.. ảnh hưởng tới cây trồng. Do đó, doanh nghiệp và trang trại cần xây đựng đề án tưới tiêu cụ thể và cam kết tuân thủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Đối với phân rắn, bùn và sản phẩm sau biogas, cũng cần có tiêu chí rõ hơn để chuyển từ “chất thải” thành nguyên liệu hữu cơ, phân bón hoặc sản phẩm tuần hoàn đáp ứng yêu cầu chất lượng.

Thứ năm, trách nhiệm chuỗi và động lực đầu tư chưa tương xứng.

Chưa phân định thật rõ trách nhiệm giữa chủ trang trại, đơn vị vận chuyển và chủ vùng trồng. Việc lấy mẫu, khai báo và báo cáo còn có thể trùng lặp, trong khi doanh nghiệp phải đầu tư rất lớn cho hệ thống tách ép, biogas, hồ chứa, đường ống, quan trắc và hệ thống tưới.

Từ 5 điểm nghẽn trên, đại diện Công ty BAF Việt Nam kiến nghị 5 giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nông dân:

Một là, đề nghị Bộ NNMT ban hành hướng dẫn áp dụng thống nhất trên toàn quốc theo nguyên tắc: “Một dòng nước – một mục đích – một cơ chế quản lý".

Nước xả vào nguồn tiếp nhận áp dụng QCVN 62:2025/BTNMT. Nước được sử dụng thực sự cho cây trồng áp dụng QCVN 01-195:2022/BNNPTNT. Không áp dụng chồng hai quy chuẩn cho cùng một dòng nước và cùng một mục đích.

Hai là, sửa đổi Thông tư số 12/2021/TT-BNNPTNT và QCVN 01-195:2022/BNNPTNT để cho phép nước sau xử lý được sử dụng trong hoặc ngoài dự án chăn nuôi; được chuyển giao cho hộ dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trồng trọt và vùng nguyên liệu có đề án tưới tiêu cụ thể.

Đồng thời, thay quy định bắt buộc “tưới gốc” bằng quy định về phương pháp tưới phù hợp với loại cây, chất lượng nước và mức độ rủi ro.

Ba là, chuyển từ quản lý thủ tục sang quản lý theo kết quả. Mỗi dự án cần có kế hoạch quản lý nước và dinh dưỡng, xác định rõ diện tích, loại cây, mùa vụ, lượng nước, tải lượng nitơ và phospho trên mỗi hecta, năng lực lưu chứa và biện pháp chống chảy tràn.

Phân rắn, compost và sản phẩm sau biogas phải có tiêu chí chất lượng đảm bảo tiêu chuẩn rõ ràng để được lưu hành và sử dụng bón cho cây trồng.

Bốn là, phân định trách nhiệm theo điểm kiểm soát và số hóa truy xuất. Chủ trang trại, doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng nước tái sử dụng; chịu trách nhiệm vận chuyển chống rò rỉ, đúng tuyến và đúng đối tượng; đúng về liều lượng, thời điểm và phương pháp sử dụng.

Đồng thời, thực hiện nguyên tắc: “Một lần lấy mẫu – một bộ dữ liệu – nhiều cơ quan cùng sử dụng, giám sát".

Năm là, cần có chính sách khuyến khích mô hình chăn nuôi – trồng trọt tuần hoàn giai đoạn 2027–2030.

Theo ông Minh, nhà nước cần có cơ chế tín dụng xanh, hỗ trợ cơ chế xây dựng hạ tầng đường ống, hồ chứa, hệ thống tưới tiết kiệm và quan trắc môi trường.

 

Khuyến khích sử dụng nước thải, chất thải chăn nuôi sau xử lý để canh tác, cải tạo đất, giảm phân bón hoá học, nâng cao năng suất cây trồng. Tuy nhiên, ưu đãi phải gắn với kết quả được kiểm chứng. Doanh nghiệp và trang trại phải chịu trách nhiệm toàn diện, chuyển giao sai mục đích hoặc để phát sinh ô nhiễm phải bị thu hồi ưu đãi và xử lý nghiêm.

Ông Minh cho biết thêm: Doanh nghiệp cam kết chịu trách nhiệm về chất lượng chất thải, nước thải tại điểm kiểm soát; minh bạch dữ liệu; đầu tư công nghệ; giám sát bên tiếp nhận và chủ động khắc phục sự cố. Đổi lại, doanh nghiệp mong muốn có một hành lang pháp lý thống nhất, ổn định, dễ thực hiện và khuyến khích những doanh nghiệp làm đúng, làm thật.

Thông điệp của BAF muốn gửi tới diễn đàn là: Chúng ta không hạ chuẩn môi trường, không hợp thức hóa xả thải nhưng phải mở đường để nước, chất hữu cơ, dinh dưỡng và năng lượng từ chăn nuôi được tái sử dụng an toàn, có kiểm soát và tạo ra giá trị mới.

Hãy chuyển từ tư duy “xử lý chất thải chăn nuôi” sang tư duy “quản trị tài nguyên từ chăn nuôi”. Với công nghệ xử lý và tái sử dụng nước thải, chúng ta hướng tới biến chất thải thành tài nguyên, kết nối chăn nuôi với trồng trọt và phát triển nền nông nghiệp tuần hoàn bền vững.

Cần xây dựng hệ thống khai báo kiểm dịch điện tử toàn trình

Tại diễn đàn, đại diện Công ty BAF Việt Nam cũng kiến nghị thêm hai vấn đề cấp bách về thú y:

Thứ nhất là công tác kiểm dịch. Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tại một số địa bàn đang thiếu cán bộ hoặc chưa rõ đầu mối thực hiện kiểm dịch. Điều này làm chậm xuất bán heo, tăng thời gian lưu chuồng, chi phí và rủi ro an toàn sinh học cho doanh nghiệp.

Do đó, ông Minh đề nghị Bộ xây dựng hệ thống khai báo kiểm dịch điện tử toàn trình. Đối với doanh nghiệp có trang trại an toàn dịch bệnh, giám sát dịch tễ đầy đủ và dữ liệu minh bạch, cho phép doanh nghiệp tự khai báo, tự chịu trách nhiệm về sức khỏe đàn, phương tiện, khử trùng, nơi đi và nơi đến; cơ quan nhà nước chuyển sang hậu kiểm theo rủi ro và kiểm tra đột xuất. Khai báo sai hoặc che giấu dịch bệnh phải bị đình chỉ cơ chế ưu tiên và xử lý nghiêm.

Thứ hai là công tác xét nghiệm. Doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn cần phát hiện dịch bệnhngay tại trang trại, trong khi việc tiếp cận máy xét nghiệm, hóa chất và kit test nhanh còn mất nhiều thời gian và thủ tục.

Đại diện Công ty BAF Việt Nam đề nghị cho phép doanh nghiệp đủ điều kiện được nhập khẩu và sử dụng máy, kit xét nghiệm nhanh để tầm soát nội bộ, cách ly sớm và cảnh báo dịch bệnh. Bộ có thể ban hành danh mục kit được chấp nhận hoặc cơ chế đánh giá nhanh dựa trên độ nhạy, độ đặc hiệu và tiêu chuẩn chất lượng.

Kết quả test nhanh được sử dụng cho cảnh báo và quản trị nội bộ; trường hợp dương tính hoặc nghi ngờ phải báo ngay cho cơ quan thú y và được phòng xét nghiệm có thẩm quyền xác nhận.

Như vậy, doanh nghiệp được chủ động phòng dịch, nhưng không làm giảm vai trò quản lý và xác nhận chính thức của Nhà nước.

"Chúng ta cần chuyển từ mô hình Nhà nước trực tiếp thực hiện mọi công đoạn sang mô hình doanh nghiệp chủ động phòng dịch, tự chịu trách nhiệm và minh bạch dữ liệu; cơ quan nhà nước xây dựng tiêu chuẩn, giám sát rủi ro và hậu kiểm nghiêm minh" - ông Minh kiến nghị thêm.

 Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói năm 2026 đã nhận được hơn 1.180 câu hỏi từ bà con nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trong nông nghiệp, nông thôn. Tại phiên chính thức của Diễn đàn, dự kiến các đồng chí lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ trực tiếp lắng nghe, trao đổi và giải đáp các câu hỏi, để xuất, kiến nghị của bà con nông dân, HTX, doanh nghiệp theo các chủ đề.
Đối với các câu hỏi khác, bà con nông dân có thể tiếp tục đặt câu hỏi và gửi về qua Báo điện tử Dân Việt hoặc Cổng thông tin điện tử Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Nguồn bài viết: Danviet.vn
Tin cùng chuyên mục
1 2 3 4 5  ... 
image advertisement
image advertisement
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1