Cần quy định rõ cơ chế xử lý nhà ở đối với trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài

Sáng 22/10, tại phiên thảo luận tổ, đại biểu Lương Quốc Đoàn - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đóng góp thêm 3 nhóm vấn đề trọng tâm vào Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).

Về quy định xử lý nhà ở thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài khi vi phạm pháp luật (Điểm d Khoản 2 Điều 23 và Khoản 4 Điều 24), đại biểu Lương Quốc Đoàn nêu rõ bất cập: Dự thảo mới chỉ đưa ra cơ chế xử lý khi họ vi phạm pháp luật về nhà ở dẫn đến bị chấm dứt hoạt động hoặc buộc xuất cảnh, trục xuất.

Đại biểu Lương Quốc Đoàn đề xuất cần quy định rõ cơ chế xử lý nhà ở đối với trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài vi phạm các quy định pháp luật khác (không phải pháp luật về nhà ở) dẫn đến bị trục xuất hoặc chấm dứt hoạt động tại Việt Nam.

Đồng thời cần bổ sung quy định cụ thể về việc xử lý nhà ở thuộc sở hữu của cá nhân nước ngoài làm việc trong các tổ chức nước ngoài khi tổ chức đó vi phạm pháp luật và bị chấm dứt hoạt động. Theo đại biểu Lương Quốc Đoàn, khi quy định minh bạch nội dung này sẽ tránh gây lúng túng, vướng mắc trong khâu thi hành và áp dụng pháp luật sau này.

Về chính sách ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội (Khoản 3 Điều 42), dự thảo cho phép chủ đầu tư được dành một phần diện tích sàn xây dựng hoặc diện tích đất ở để kinh doanh thương mại.

Tuy nhiên, theo đại biểu đoàn An Giang, việc chưa khống chế tỷ lệ tối đa cụ thể có thể dẫn đến việc chủ đầu tư lợi dụng các ưu đãi lớn của Nhà nước (về đất đai, thuế) để tập trung khai thác thương mại, làm sai lệch mục tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê/thuê mua.

Do đó, đại biểu Lương Quốc Đoàn đề nghị cần quy định rõ tỷ lệ phần trăm tối đa đối với diện tích sàn xây dựng cũng như diện tích đất ở mà chủ đầu tư được phép sử dụng vào mục đích kinh doanh thương mại.

Tránh tình trạng quy định không rõ ràng hoặc chỉ quy định mức "tối thiểu" (như trường hợp quy định hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê đất tối thiểu 30%, dẫn đến thực tế hiểu tối đa có thể lên tới 100%, gây bất hợp lý trong phân bổ nguồn lực ưu đãi).

Giá mua lại nhà ở xã hội cần phải tính toán lại

Về quy định bán lại nhà ở xã hội và chính sách hỗ trợ người mua gặp khó khăn (Điểm e Khoản 1 Điều 68), theo đại biểu Lương Quốc Đoàn, quy định người mua nhà ở xã hội sau 5 năm (đã thanh toán đủ tiền) nếu muốn bán lại thì chỉ được bán cho chủ đầu tư hoặc đối tượng thụ hưởng chính sách với giá bằng giá mua trong hợp đồng ban đầu là chưa hợp lý.

“Đối tượng mua nhà ở xã hội vốn là những người có hoàn cảnh khó khăn, thường phải vay vốn ngân hàng và chịu chi phí lãi vay trong nhiều năm. Nếu bắt buộc bán lại theo giá hợp đồng gốc mà không tính đến chi phí lãi vay cũng như biến động giá cả thị trường bất động sản thì sẽ gây thiệt thòi rất lớn, đẩy họ vào tình cảnh khó khăn hơn” – đại biểu Lương Quốc Đoàn kiến nghị.

Theo đại biểu Lương Quốc Đoàn, cần loại bỏ quy định cứng nhắc về thời hạn 5 năm. Trường hợp người mua mới thanh toán được 2–3 năm nhưng gặp biến cố, hoàn cảnh quá khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng, Nhà nước hoặc chủ đầu tư cần có cơ chế mua lại.

“Giá mua lại nên bao gồm giá gốc trên hợp đồng cộng với phần lãi suất tiền vay ngân hàng mà người mua đã phải trả (dựa trên hồ sơ vay thực tế). Điều này vừa giúp hỗ trợ thiết thực cho người dân lúc gặp rủi ro, vừa bảo đảm đúng mục tiêu an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước” – đại biểu Lương Quốc Đoàn kiến nghị thêm.