Nắng nóng gia tăng mạnh, miền Trung tăng nguy cơ xảy ra hạn hán

Kịch bản Biến đổi khí hậu Việt Nam phiên bản 2025 đã xây dựng 3 nhóm kịch bản gồm kịch bản thấp, kịch bản trung bình và kịch bản cao, phản ánh các mức phát thải và phát triển kinh tế – xã hội khác nhau.

Với kịch bản cao, số ngày nắng nóng trên toàn quốc có thể tăng trên 50 ngày và số ngày nắng nóng gay gắt khoảng 20 ngày. Đáng chú ý, Duyên hải Nam Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ là những khu vực được dự tính có mức gia tăng nổi bật.

Nếu xét theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu, khi mức nóng lên đạt 3 - 4°C, số ngày nắng nóng có thể tăng 30 - 50 ngày và vượt 50 ngày/năm tại nhiều khu vực Trung Bộ và Nam Bộ.

Cùng với nắng nóng, hạn hán là một trong những rủi ro đáng chú ý tại khu vực, bởi tác động của hạn hán không chỉ giới hạn ở thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp mà còn liên quan đến cấp nước sinh hoạt, nhu cầu tưới, hệ thống hồ chứa, thủy điện và khả năng chống chịu của các hệ sinh thái.

Theo kịch bản cao, kịch bản 2025 dự tính cực đoan hạn hán sẽ gia tăng cả về tần suất và cường độ. Số tháng hạn có thể tăng 20–40% tại Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ; cường độ hạn có thể tăng trên 50% tại một số khu vực Bắc Trung Bộ.

Bên cạnh nguy cơ hạn, khu vực miền Trung và Tây Nguyên đồng thời phải đối mặt với sự gia tăng của các trận mưa cực đoan.

Theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu, lượng mưa lớn nhất trong một ngày và năm ngày có xu thế tăng đáng kể tại Duyên hải Nam Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ, rõ rệt hơn khi mức nóng lên toàn cầu đạt 3–4 độ C.

Tuy nhiên, lượng mưa tại khu vực này có thể tăng đáng kể vào mùa đông nhưng lại giảm khoảng 20-30% so với thời kỳ cơ sở.

Ngoài ra, đến cuối thế kỷ XXI, mực nước biển dâng trung bình toàn dải ven biển Việt Nam theo kịch bản cao khoảng 61,9 cm, với cận trên khoảng 82,0 cm. Mức dâng có sự phân hóa theo không gian, tăng dần từ Bắc vào Nam.

Đối với dải ven biển khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tỷ lệ diện tích có nguy cơ ngập do nước biển dâng được tính toán ở mức thấp hơn đáng kể so với Đồng bằng sông Cửu Long. Vào cuối thế kỷ XXI, tỷ lệ này đối với Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là 0,09% theo kịch bản trung bình và 0,13% theo kịch bản cao.

Tuy nhiên, những con số trên không đồng nghĩa với việc toàn bộ khu vực miền Trung và Tây Nguyên có mức rủi ro thấp. Nguy cơ khí hậu còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như mưa cực đoan, lũ, hạn hán, địa hình, hệ thống sông và điều kiện hạ tầng.