Nghệ thuật truyền thống vắng người học, Huế dự kiến chính sách hỗ trợ chưa từng có
Trước việc các ngành nghệ thuật truyền thống vắng người học, Huế dự kiến chính sách hỗ trợ cho người học cũng như nghệ nhân, nghệ sĩ truyền nghề.
Biểu diễn ca Huế thính phòng tại Bảo tàng Văn hóa Huế. Ảnh: T.H.
TP Huế đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đào tạo các chuyên ngành nghệ thuật di sản, truyền thống đặc thù của Huế; mức thưởng và chế độ đãi ngộ đối với học sinh, sinh viên và giáo viên đạt thành tích tại các hội thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế.
Theo dự thảo nghị quyết, nhóm được hỗ trợ là học sinh, sinh viên theo học các chuyên ngành nghệ thuật di sản, truyền thống đặc thù của Huế tại các cơ sở đào tạo được cấp phép trên địa bàn thành phố. Các ngành được xác định gồm ca Huế, ca kịch Huế, tuồng, múa hát cung đình Huế và nhạc công truyền thống Huế.
Học sinh, sinh viên theo học các ngành này được hỗ trợ 100% học phí theo mức thu của cơ sở đào tạo công lập. Khi trúng tuyển, mỗi thí sinh còn được hỗ trợ một lần chi phí khám sức khỏe và hồ sơ tuyển sinh với mức 1 triệu đồng/người.
Đối với học sinh, sinh viên cam kết làm việc tại Huế sau khi tốt nghiệp sẽ được hỗ trợ 2,5 triệu đồng/tháng, chi trả trong 10 tháng/năm học.
Bên cạnh đó, học sinh, sinh viên có kết quả học tập và rèn luyện đạt loại giỏi hoặc xuất sắc được hưởng học bổng bổ sung tương đương 100% mức học bổng khuyến khích hiện hành của nhà trường.
Học sinh, sinh viên đã nhận hỗ trợ sinh hoạt phí nhưng không hoàn thành chương trình học, trừ trường hợp vì lý do sức khỏe, hoặc vi phạm cam kết sẽ phải hoàn trả toàn bộ kinh phí hỗ trợ sinh hoạt phí đã nhận theo quy định.
Một nội dung đáng chú ý khác trong dự thảo nghị quyết là chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy, truyền nghề. Nghệ nhân nhân dân và nghệ sĩ nhân dân được đề xuất mức thù lao 300.000 đồng/giờ giảng; nghệ nhân ưu tú và nghệ sĩ ưu tú 200.000 đồng/giờ; nghệ nhân, nghệ sĩ và giảng viên là 100.000 đồng/giờ.
Những người tham gia giảng dạy, truyền nghề còn được hỗ trợ chi phí đi lại và công tác phí theo quy định hiện hành đối với cán bộ, công chức.
Dự thảo cũng đưa ra mức thưởng bổ sung của TP Huế dành cho học sinh, sinh viên, giáo viên đạt thành tích tại các hội thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật chính thức do cơ quan có thẩm quyền tổ chức.
Đối với các cuộc thi quốc tế, giải nhất (huy chương vàng) được đề xuất thưởng 50 triệu đồng, giải nhì (huy chương bạc) 35 triệu đồng, giải ba (huy chương đồng) 20 triệu đồng.
Ở cấp quốc gia, mức thưởng lần lượt là 25 triệu đồng, 15 triệu đồng và 10 triệu đồng đối với giải nhất, nhì và ba. Ở cấp tỉnh/thành phố, giải nhất được thưởng 8 triệu đồng, giải nhì 5 triệu đồng và giải ba 3 triệu đồng.
Đối với các tiết mục tập thể đạt giải, mức thưởng được đề xuất bằng 1,5 lần mức thưởng cá nhân tương ứng. Ngoài tiền thưởng, các cơ sở đào tạo, cá nhân được cử tham gia hội thi, hội diễn, liên hoan nghệ thuật cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế sẽ được hỗ trợ 100% chi phí đi lại, ăn ở, vận chuyển đạo cụ và trang phục biểu diễn, theo dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Dự kiến tổng kinh phí để bảo đảm thi hành nghị quyết trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 7,2 tỷ đồng.
Chính sách này được xây dựng trong bối cảnh nguồn nhân lực nghệ thuật truyền thống Huế đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt đội ngũ kế cận.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế, đội ngũ nghệ sĩ, diễn viên tại các nhà hát ngày càng già hóa. Trong khi đó, công tác đào tạo tại Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật Huế gặp nhiều khó khăn, nhất là các ngành di sản đặc thù như nhã nhạc, ca kịch, tuồng và múa hát cung đình do giới trẻ ít mặn mà, đầu ra nghề nghiệp còn hạn chế.
Thống kê trong 10 năm qua cho thấy số lượng tuyển sinh và tốt nghiệp các ngành này giảm mạnh. Đặc biệt, ngành tuồng và múa hát cung đình không có học sinh theo học.
Trong khi nhu cầu tuyển dụng tại các nhà hát trong khoảng 5-10 năm tới được dự báo lớn, chính sách hiện hành chưa có cơ chế hỗ trợ, đãi ngộ đặc thù dành cho học sinh, sinh viên và giáo viên trong lĩnh vực đào tạo nhân lực nghệ thuật truyền thống...