Tại hội thảo, các doanh nghiệp, chuyên gia đề nghị các cơ quan soạn theo dự thảo Luật cần có những quy định khơi thông nguồn lực, ổn định và đồng bộ với các pháp luật liên quan để tháo gỡ vướng mắc, đưa đất đai thành nguồn lực phát triển KT-XH. Ảnh: Trường Giang.

Tại hội thảo do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về góp ý cho dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, nhiều ý kiến tập trung vào yêu cầu đơn giản hóa quy định, phân định rõ thẩm quyền và bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, dù Luật Đất đai 2024 mới được triển khai chưa lâu, thực tiễn đã xuất hiện nhiều vấn đề cần điều chỉnh. Đặc biệt, việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo ra những yêu cầu mới trong tổ chức và thực hiện quản lý đất đai.

Theo ông Chính, lần sửa đổi này hướng tới việc xử lý các điểm nghẽn phát sinh trong thực tế, đồng thời tạo thêm dư địa để đất đai phát huy vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội.

Một thay đổi lớn được đưa vào dự thảo là thu gọn đáng kể số lượng điều khoản. Từ 260 điều của Luật Đất đai 2024, dự luật mới dự kiến còn 106 điều, tập trung vào những nguyên tắc và vấn đề mang tính nền tảng. Các quy định chi tiết về quy trình, thủ tục sẽ được giao cho Chính phủ hướng dẫn, qua đó tăng tính linh hoạt trong quá trình thực hiện.

Cùng với đó, dự thảo đặt vấn đề nhìn nhận đất đai như một nguồn lực đầu vào của hoạt động sản xuất. Cơ chế quản lý và xác định giá đất cũng được định hướng theo bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh, thay vì để phát sinh quá nhiều cách hiểu và cách vận dụng khác nhau.

Đối với những trường hợp Nhà nước thu hồi đất, cách tiếp cận về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cũng được đặt lại theo hướng chú trọng hơn đến cuộc sống lâu dài của người dân. Không chỉ tính đến giá trị tài sản bị mất, chính sách còn hướng tới việc bảo đảm sinh kế, cơ hội việc làm và nguồn thu nhập sau khi người dân chuyển khỏi nơi ở cũ.

Từ góc độ doanh nghiệp xây dựng, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà thầu Xây dựng Việt Nam lưu ý, việc bồi thường bằng đất cần được quy định thận trọng. Ông Hiệp đề xuất không mở rộng hình thức này một cách đại trà đối với đất nông nghiệp và đất rừng phòng hộ thuộc trường hợp không thu tiền sử dụng đất.

Theo ông Hiệp, dự luật cần quy định rõ các nguyên tắc tính bồi thường, phương pháp xác định mức bồi thường cũng như căn cứ điều chỉnh hệ số giá đất. Những tiêu chí này nếu được thiết kế cụ thể sẽ góp phần hạn chế sự khác biệt trong áp dụng giữa các địa phương và tăng tính minh bạch.

Trong khi đó, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Đất đai và các đạo luật có liên quan. Theo ông, tính ổn định và khả năng dự đoán của chính sách đất đai có ý nghĩa trực tiếp đối với quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

VCCI cũng kiến nghị thiết lập một bộ chuẩn tối thiểu áp dụng trên phạm vi cả nước đối với việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đất đai. Các nội dung như thời gian xử lý, trách nhiệm công khai thông tin và phương án xử lý khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết quá thời hạn cần được quy định rõ.