Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trình bày chuyên đề "Nghị quyết về quan điểm, định hướng, sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan". Ảnh: Media Quochoi

Sáng 29/7, thay mặt Đảng uỷ Chính phủ, Uỷ viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã trình bày chuyên đề "Nghị quyết về quan điểm, định hướng, sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan" tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết TW Đảng lần thứ 3.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết, sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, công tác quản lý đất đai đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước chuyển tư duy quản lý theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần khơi thông nguồn lực phát triển.

Tuy nhiên, đất đai vẫn là lĩnh vực còn nhiều vướng mắc, từ quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đến thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, tài chính đất đai và giá đất.

Những bất cập này khiến nguồn lực đất đai chưa được khai thác hiệu quả, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí và phát sinh khiếu kiện.

Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành Trung ương thống nhất ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 18-NQ/TW, tiếp tục kế thừa các quan điểm còn phù hợp. Đồng thời, bổ sung nhiều định hướng mới nhằm hoàn thiện pháp luật đất đai theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi, vừa khơi thông nguồn lực phát triển, vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ, công bằng xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Đối với chính sách giao đất, cho thuê đất và thời hạn sử dụng đất, chuyên đề nêu rõ định hướng tiếp tục thực hiện việc giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý. Đồng thời, quy định rõ các trường hợp phải đấu giá, đấu thầu và các trường hợp không áp dụng hình thức này nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, phòng chống tiêu cực và lợi ích nhóm.

Đáng chú ý, đối với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, Nghị quyết định hướng ưu tiên chủ yếu phát triển nhà chung cư. Cùng với đó là chủ trương hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Theo nội dung Chuyên đề, đối với các dự án chung cư xây dựng mới, thời hạn sử dụng căn hộ sẽ gắn với niên hạn của công trình. Sau khi công trình hết niên hạn sử dụng theo quy định, chủ sở hữu căn hộ vẫn được bảo đảm quyền tài sản thông qua việc thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh định hướng phát triển nhà chung cư, Nghị quyết cũng đề cập việc có chính sách ưu đãi về giao đất, cho thuê đất nhằm khuyến khích khu vực tư nhân tham gia phát triển thị trường nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp, qua đó góp phần đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân.

Đảm bảo người bị thu hồi đất có nơi ở và điều kiện sống tốt hơn

Liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chuyên đề tiếp tục nhấn mạnh việc chuyển từ tư duy "bồi thường tài sản" sang "tái thiết cuộc sống". Theo đó, người có đất ở bị thu hồi phải được bảo đảm nơi ở, điều kiện sống và sinh kế ngang bằng hoặc tốt hơn trước khi thu hồi đất; các khu tái định cư phải được đầu tư đồng bộ về hạ tầng và dịch vụ thiết yếu.

Ngoài các định hướng về phát triển nhà ở, nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu tăng cường minh bạch thị trường đất đai và bất động sản. Thông tin về quy hoạch, pháp lý dự án, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp và tranh chấp sẽ từng bước được công khai. Giao dịch quyền sử dụng đất được định hướng kết nối với cơ sở dữ liệu về đất đai, thuế, công chứng, ngân hàng và đăng ký kinh doanh bất động sản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng chương trình hành động để triển khai nghị quyết, trong đó trọng tâm là sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hồ sơ dự án luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp bất thường vào tháng 8/2026 và thông qua tại Kỳ họp thứ Hai của Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.