Thủ tướng lần đầu tiên đăng đàn trả lời chất vấn trước Quốc hội (Ảnh: Media QH).

Chiều 12/11, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại hội trường, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu hàng loạt thông điệp về các vấn đề nóng của kinh tế - xã hội, trong đó có tình trạng cán bộ sợ sai, sợ trách nhiệm đùn đẩy; chủ trương đầu tư các dự án chiến lược và nâng cao sức của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh thế giới biến động khó lường.

Tham gia chất vấn tại hội trường, đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho biết hiện trạng cán bộ, công chức e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thậm chí mượn cớ đổ lỗi cho những hạn chế, bất cập của pháp luật để không dám quyết định, nhất các lĩnh vực mới, khó, nhạy cảm. Đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết những giải pháp căn cơ, xử lý triệt để vấn đề nói trên?

Vẫn còn tình trạng cán bộ né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, Trung ương đã có nghị quyết về tính tiên phong của cán bộ, đảng viên, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, cũng như Ban Bí thư cũng đã có quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ. Chính phủ cũng đã ban hành các chương trình, kế hoạch hành động và đặc biệt đã có các nghị định quy định trong vấn đề này.

Thủ tướng khẳng định: Quá trình triển khai vẫn còn có những đơn vị, địa phương, kể cả ở Trung ương có tình trạng một bộ phận cán bộ vẫn sợ trách nhiệm, vẫn đùn đẩy, né tránh, không dám đương đầu với những vấn đề mới, vấn đề khó.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang cho tiến hành rà soát lại toàn bộ công việc đã phân cấp, phân quyền xuống cho địa phương để xác định rõ nhiệm vụ nào chính quyền cấp cơ sở, cấp tỉnh, cấp xã làm để đánh giá.

“Nếu tất cả công việc đã được quy định rõ về thẩm quyền, chức trách nhưng vẫn không đạt được tiến độ, kết quả, chất lượng công việc, bắt buộc chúng ta phải xem xét và đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, để điều chuyển, thay thế và bổ sung kịp thời”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng khẳng định: “Chính phủ sẽ đánh giá thẳng thắn, trách nhiệm và rất rõ để tất cả những ai vào vị trí công việc của mình đã rõ chức trách, nhiệm vụ rồi phải triển khai thực hiện, không thể đùn đẩy, né tránh được”.

Tại phiên chất vấn, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH TP. Đồng Nai) đề cập xuất khẩu vẫn còn dựa nhiều vào khu vực FDI, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chịu sức ép về chi phí vốn; người lao động thu nhập thấp vẫn chịu áp lực từ giá cả sinh hoạt, đề nghị Thủ tướng, Chính phủ đưa ra những ưu tiên để doanh nghiệp, nhất doanh nghiệp nhỏ và vừa bớt khó khăn.

Thủ tướng cho rằng, Chính phủ đã xây dựng rất nhiều các chương trình để nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam, tuy nhiên, vẫn phải quay trở lại bài toán đầu tiên là thể chế.

“Khi đã có khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, giảm những thủ tục hành chính, chắc chắn sẽ tạo một hành lang thông thoáng cho các doanh nghiệp phát triển”- Thủ tướng nói.

Về năng lực của doanh nghiệp, Thủ tướng cho biết phải có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp để tham gia vào các chương trình phát triển các hoạt động sản xuất kinh doanh.

Chính phủ đã ban hành và triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ; chiến lược để thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030, các chương trình xúc tiến thương mại mở rộng thị trường xuất khẩu, chương trình thực thi các hiệp định thương mại tự do và khuyến khích việc kết nối giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.

Liên quan đến các mục tiêu tăng cường tự chủ quốc gia trong bối cảnh thế giới, khu vực đang đối mặt rất nhiều thách thức, đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ các chương trình hành động, giải pháp của Chính phủ để đảm bảo tự chủ chiến lược quốc gia, từ đó tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển kinh tế, tăng vị thế và uy tín Việt Nam trên trường quốc tế.

Phải tăng trưởng cao, bền vững để nâng cao vị thế, vai trò Việt Nam

Điểm qua hàng loạt kết quả đạt được trong bối cảnh thế giới biến động, Việt Nam vẫn ký kết nhiều hợp tác mới, mở rộng nâng cấp quan hệ nhiều nước lớn. Thủ tướng cho rằng: Điều đó cho thấy Việt Nam đã triển khai một cách có hiệu quả chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước.

Theo Thủ tướng, muốn tham gia được một cách bình đẳng và chủ động tham gia đóng góp vào các thể chế, luật lệ quốc tế, Việt Nam phải củng cố năng lực tự chủ chiến lược.

“Năng lực tự chủ chiến lược đến từ đường lối chính sách và đến từ thực lực của nền kinh tế chúng ta. Việt Nam phải tiếp tục các hoạt động đầu tư thúc đẩy tăng trưởng cao, nhanh và bền vững để có đủ cơ sở, tham gia một cách bình đẳng vào các quan hệ quốc tế” - người đứng đầu Chính phủ nêu.

Liên quan đến câu hỏi đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP.HCM) về vấn đề làm sao huy động, phát huy được vị thế, vai trò của các địa phương trong quá trình phát triển của đất nước, Thủ tướng khẳng định: “Pháp luật phân cấp, phân quyền rất mạnh mẽ theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”.

Người đứng đầu Chính phủ cho biết thêm: “Theo các quy định của Quốc hội và Chính phủ, thẩm quyền của chính quyền địa phương rất lớn”.

Thủ tướng nêu ví dụ, Luật Phát triển đô thị rất có nhiều thẩm quyền, các cơ chế đặc biệt cho các địa phương. Cho nên việc thể chế hóa và triển khai thực hiện những quy định của pháp luật là theo thẩm quyền. Các địa phương có thể phát huy thế mạnh của mình trong việc đóng góp cho tăng trưởng chung của đất nước.

Về việc sử dụng nguồn lực và kiểm soát lạm phát như đại biểu Trần Nhật Minh (Đoàn Nghệ An) chất vấn, Thủ tướng khẳng định: Mục tiêu tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát là đều được xây dựng kế hoạch định tính và các chỉ tiêu định lượng.

Với vấn đề sử dụng nguồn lực, Thủ tướng nói quan điểm của Chính phủ là phải chọn đúng dự án, chọn các dự án trọng điểm và phù hợp với yêu cầu ưu tiên, triển khai dự án cho đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng. Khi đó chắc chắn sẽ đạt được tăng trưởng có chất lượng và kiểm soát được cân đối vĩ mô.