Mang tri thức về quê hương khởi nghiệp

Đến thăm Bản Khoang (xã Mường Than, Lai Châu) không khó để bắt gặp các lồng nuôi ong lấy mật của Hợp tác xã nông nghiệp Mường Mít (HTX) rải khắp các quả đồi. Nuôi ong lấy mật không chỉ còn là phong trào hay thời vụ mà đã trở thành một ngành nghề kinh tế quan trọng của bà con Bản Khoang, đặc biệt từ khi HTX được thành lập năm 2022 dưới sự chèo lái của nữ giám đốc Lò Thanh Xuân.

Cô gái trẻ Lò Thanh Xuân sinh năm 1994, có bằng đại học ngành Phát triển nông thôn, thay vì chọn ở lại thành phố, Xuân đã trở về quê hương khởi nghiệp. “Tôi nhận thấy tại địa phương có diện tích rừng tự nhiên rộng lớn rất phù hợp phát triển nuôi ong, vì vậy tôi cùng các thành viên thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít vào ngày 05/4/2022 với sự tham gia 9 thành viên nuôi ong mật”, chị Xuân cho biết.

Sản phẩm mật ong Thanh Xuân của HTX Nông nghiệp Mường Mít đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Ảnh: NVCC.

Bằng kiến thức có được từ bậc đại học, Xuân kết hợp cách nuôi ong truyền thống với kỹ thuật hiện đại đem lại chất lượng mật tự nhiên tốt nhất. Chị Xuân đã mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại vào sơ chế mật ong để nâng cao chất lượng.

“Mật ong sau khi thu hoạch được đưa vào máy hạ thủy phần (tách nước), lọc sạch toàn bộ cặn, nhộng ong, sáp ong còn sót lại trong quá trình thu hoạch. Do vậy, mật ong luôn có độ đặc sánh và thơm ngon đặc trưng. Hơn nữa, HTX vẫn phát huy khai thác và bảo tồn nguồn mật ong tự nhiên để đa dạng hoá nguồn cung cấp, tạo ra sản phẩm có hương vị tự nhiên chất lượng cao”, chị Xuân chia sẻ.

Chị Xuân cho biết, hiện nay, HTX đang quản lý và chăm sóc khoảng 300 thùng ong, được nuôi thả hoàn toàn trong môi trường rừng tự nhiên. Phương thức nuôi ong của HTX chú trọng yếu tố bền vững, không sử dụng kháng sinh, không dùng hóa chất kích thích sinh trưởng, không khai thác quá mức, qua đó bảo tồn nguồn gen ong bản địa và giữ gìn cân bằng sinh thái rừng.

“Ong được nhân đàn chủ yếu bằng phương pháp tự nhiên, kết hợp bẫy ong rừng có kiểm soát, vừa nâng cao số lượng đàn ong, vừa duy trì đa dạng sinh học. Chính phương thức sản xuất thân thiện với môi trường này đã tạo nên chất lượng đặc trưng của mật ong với màu vàng hổ phách tự nhiên, vị ngọt thanh, hương thơm dịu nhẹ, không gắt, khác biệt rõ rệt so với nhiều sản phẩm mật ong trên thị trường”, chị Xuân chia sẻ.

Chị Xuân (bên trái) quảng bá mật ong Thanh Xuân trên các kênh mạng xã hội

Nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu uy tín mật ong Thanh Xuân

Bên cạnh xử lý mật ong bằng máy hạ thủy phần để giảm độ ẩm xuống mức tiêu chuẩn, hạn chế nguy cơ lên men trong quá trình bảo quản, chị Xuân còn áp dụng quy trình lọc tạp chất được thực hiện nghiêm ngặt nhằm loại bỏ sáp ong, nhộng và các tạp chất khác, bảo đảm sản phẩm đạt yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm.

Nhờ áp dụng đồng bộ các khâu kỹ thuật, mật ong thành phẩm giữ được độ sánh tự nhiên, màu sắc ổn định, hương vị đặc trưng và thời gian bảo quản dài mà không cần sử dụng chất phụ gia.

Sau khi có được sản phẩm chất lượng, chị Xuân đã tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và xây dựng thành công sản phẩm mang thương hiệu Mật ong Thanh Xuân đạt chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao vào năm 2022.

Hằng năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng từ 2.800 - 3.000 lít mật ong, tạo nguồn thu nhập ổn định cho 8 lao động thường xuyên với mức lương 5 triệu đồng/tháng, 13 lao động thời vụ thu nhập bình quân 6 - 8 triệu đồng/người/tháng góp phần cải thiện đời sống người dân và giảm áp lực di cư lao động.

Chị Xuân giới thiệu mật ong Thanh Xuân tại một hội chợ. Ảnh: NVCC.

“Thương hiệu mật ong Thanh Xuân không chỉ là tên tôi mà còn là tâm huyết cả thời thanh xuân của tôi từ khi có ước mơ đến khi khởi nghiệp, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn để mang được những giọt mật tự nhiên 100% từ nguồn hoa đến người tiêu dùng", chị Xuân cho biết.

Bên cạnh đó, HTX đã ký kết hợp tác và bao tiêu sản phẩm với 8 thành viên trong xã, tư vấn kỹ thuật nuôi ong, quy cách đóng thùng ong, chuẩn bị vật tư như cầu ong, chân tầng và hỗ trợ đặt mua các vật tư cần thiết cho các thành viên tham gia liên kết. Nghề nuôi ong lấy mật của HTX đã được người dân nhiệt tình hưởng ứng và ngày càng có nhiều hộ dân tham gia nuôi ong, đăng ký tham gia liên kết bao tiêu sản phẩm.

“Năm 2023, HTX tham gia xây dựng thành công tiêu chuẩn sản xuất VietGAP và được đánh giá phù hợp với các yêu cầu của quy trình thực hành chăn nuôi tốt do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành”, chị Xuân cho biết.

Bên cạnh đó, việc mở rộng đàn ong giúp cho cây ăn quả và hoa màu trong khu vực có năng suất cao hơn thông qua hoạt động “lấy mật - thụ phấn” cây trồng. Sự phát triển tương hỗ qua lại giữa cây trồng và ong mật đã tạo nên mục tiêu kép: tăng năng suất cây trồng, tạo ra sản phẩm mật ong có chất lượng và giá trị kinh tế cao.

Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, đa dạng hóa kênh bán hàng

Khi đã thành công, chị Xuân không ngần ngại sẻ chia kinh kinh nghiệm, giúp đỡ gia đình khó khăn trong bản từng bước xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế, vươn lên ổn định cuộc sống. Chị cũng tham gia tổ chức tập huấn kỹ thuật nuôi ong mật miễn phí cho bà con trong xã, cung ứng vật tư và liên kết bao tiêu đầu ra cho các hộ dân tham gia nuôi ong mật tại địa phương.

Chị Lò Thanh Xuân nhận giải thưởng Lương Định Của của Trung ương Đoàn. Ảnh: NVCC.

Về mặt tiếp thị sản phẩm, mật ong Thanh Xuân được quảng bá rộng rãi khi có mặt trên các sàn thương mại điện tử, tham gia trên 200 chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP toàn quốc.

Bên cạnh đó, HTX chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong tiêu thụ sản phẩm thông qua việc xây dựng các kênh bán hàng trên nền tảng TikTok Shop, Facebook, Zalo và YouTube, từng bước mở rộng tệp khách hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh và khẳng định thương hiệu trên thị trường. Tính đến nay, HTX đã có tổng 16 điểm bán hàng trực tiếp trong đó có 5 điểm trong tỉnh Lai Châu và 11 điểm ngoài tỉnh.

Các lồng nuôi ong lấy mật của HTX tại Bản Khoang. Ảnh: NVCC.

Chị Xuân cho biết, trong tương lai, HTX tiếp tục mở rộng quy mô nuôi ong gắn với bảo vệ và phát triển rừng bền vững, đầu tư nâng cấp dây chuyền chế biến, hoàn thiện mẫu mã bao bì và hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Đồng thời, HTX sẽ đẩy mạnh liên kết tiêu thụ với các chuỗi cửa hàng nông sản an toàn, siêu thị và sàn thương mại điện tử, xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với thiên nhiên, văn hóa và con người Mường Than, qua đó từng bước đưa sản phẩm mật ong Thanh Xuân vươn xa hơn trên thị trường.

Mô hình nuôi ong mật của HTX thành công đã tạo thành làn sóng thu hút mạnh mẽ những người trẻ tuổi họ là người có kiến thức, có trình độ đại học, có đam mê khởi nghiệp sẽ mạnh dạn triển khai mô hình kinh doanh của mình.

Họ có thể tham gia sản xuất hoặc tham gia vào quá trình truyền thông, marketing để giới thiệu, quảng bá các sản vật địa phương, các sản phẩm gia truyền tới nhiều khách hàng hơn trên cả nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thu hút du lịch cho địa phương.