Sân bay quốc tế Gia Bình-sân bay Gia Bình nằm kề bên làng nghề Đại Bái nghìn năm tuổi

Con đường về Đại Bái hôm nay mang dáng vẻ của một vùng đất đang chuyển mình. Những tuyến giao thông mới mở ra, trong khi Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang hình thành ở khu vực lân cận, tạo thêm động lực phát triển cho vùng phía Nam sông Đuống.

Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đạt tiêu chuẩn cấp 4F theo tiêu chuẩn ICAO, diện tích khoảng 1.960ha, tổng mức đầu tư gần 196.000 tỷ đồng.

Cùng với sân bay Gia Bình là hệ thống đường kết nối và hạ tầng mới đang từng bước hình thành.

Giữa không gian phát triển ấy, Đại Bái trở thành một điểm giao thoa đặc biệt: một bên là sân bay quốc tế quy mô lớn, một bên là làng nghề đúc đồng đã tồn tại hơn 1.000 năm.

Với người Đại Bái, sân bay mang đến kỳ vọng về một thị trường rộng hơn, giao thông thuận lợi hơn và cơ hội đưa sản phẩm, du khách đến gần làng nghề.

Nhưng cùng với niềm vui ấy là những băn khoăn về tương lai của một làng nghề đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi.

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Đích, người gắn bó lâu năm với Đại Bái, nói cảm xúc của người dân lúc này gần như chia đôi giữa mừng và lo.

“Nói chung là khi Bắc Ninh có sân bay và sân bay lại ở gần làng Đại Bái thì chúng tôi rất mừng, nhưng ngược lại chúng tôi cũng rất lo. Giữa cái mừng, cái lo nó đan xen, gần như ngang nhau”, ông Đích chia sẻ.

Theo ông Đích, điều người dân mong chờ nhất là diện mạo quê hương thay đổi khi hạ tầng lớn được đầu tư, Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới.

“Cái mừng lớn nhất là khi sân bay hoàn chỉnh, đời sống người dân làng chúng tôi sẽ có nhiều thay đổi. Đặc biệt, khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cuộc sống sẽ khác trước, mở ra một giai đoạn phát triển mới, theo hướng đô thị, công nghiệp”, ông Đích nói.

Thế nhưng, với một làng nghề nghìn năm tuổi, phát triển không chỉ là có thêm đường lớn và thị trường. Bài toán khó hơn là làm sao bước vào không gian hiện đại mà nghề truyền thống vẫn còn đất để tồn tại.

Nỗi lo của người làm nghề: Có thị trường nhưng phải có chỗ để làm nghề

Thôn Đại Bái hiện có khoảng 2.069 hộ, gần 10.000 dân và hơn 1.000 lao động từ địa phương khác đến làm việc. Nghề đúc đồng, cơ khí và gia công kim loại vẫn là nguồn sinh kế quan trọng.

Nhưng yêu cầu bảo vệ môi trường đang buộc làng nghề phải thay đổi. Năm 2025, địa phương kiểm tra, vận động 217 hộ tháo dỡ 248 lò đúc và ống khói không đáp ứng yêu cầu. Một số cơ sở phải tạm dừng hoặc cải tạo công nghệ sản xuất.

Sản xuất gián đoạn khiến một số doanh nghiệp phải đưa khuôn mẫu, công đoạn gia công sang địa phương khác như Hưng Yên, làm tăng chi phí và ảnh hưởng đơn hàng.

Trong tiếng búa, tiếng máy, bài toán đặt ra ngày càng rõ: muốn giữ nghề phải có không gian sản xuất phù hợp.

Người dân và doanh nghiệp mong muốn sớm có một cụm công nghiệp làng nghề được quy hoạch bài bản, tập trung các cơ sở sản xuất, đáp ứng yêu cầu môi trường và tạo dư địa phát triển.

“Chúng tôi đề nghị các cơ quan có thẩm quyền nhanh chóng quy hoạch giúp địa phương một cụm công nghiệp để các hộ đúc đồng, chế tác sản phẩm mỹ nghệ có không gian sản xuất tập trung, đáp ứng xu hướng sản xuất xanh, sạch, đẹp và bảo đảm môi trường”, ông Nguyễn Đức Khôi, Trưởng thôn Đại Bái, kiến nghị.

Sân bay Gia Bình cũng mở ra một hướng đi khác cho Đại Bái: du lịch làng nghề.

Khi sân bay hình thành, người dân kỳ vọng du khách, đối tác và thị trường từ nhiều nơi sẽ đến gần hơn.