Số lượng thông báo các biện pháp SPS của EU giảm

Theo báo cáo của Văn phòng SPS Việt Nam, từ ngày 01/01/2026 đến 15/9/2026, 3 thị trường Liên minh châu Âu, Trung Quốc, Trung Đông - châu Phi đã thông báo 254 biện pháp SPS, trong đó có 150 thông báo dự thảo và 104 thông báo có hiệu lực, chiếm lần lượt 30,9%, 29,47% và 33,23% so với tổng số thông báo của thành viên WTO có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản của Việt Nam.

Cụ thể, đối với thị trường Liên minh châu Âu (EU), có 90 thông báo, giảm 2 thông báo so với cùng kỳ năm trước.

Theo đó, EU đưa ra 7 thông báo dự thảo sửa đổi mức giới hạn tối đa dư lượng (MRL) thuốc bảo vệ thực vật liên quan đến nhiều nhóm nông sản có nguồn gốc thực vật như: cà chua, xoài, ớt, ớt chuông, trà, dưa chuột... Trong đó, có nhiều hoạt chất dự kiến sẽ hạ rất thấp (từ 0,01-0,05 ppm).

Riêng 2 hoạt chất: profenofos và fenpropathrin, mức MRL của Việt Nam đối với một số sản phẩm cao hơn nhiều so với mức dự kiến của EU. Đối với profenofos, Việt Nam quy định MRL ở mức 10 mg/kg đối với cà chua, 0,2 mg/kg đối với xoài, 3 mg/kg đối với hạt cây bông, 0,07 mg/kg đối với gia vị từ quả và quả mọng, 0,5 mg/kg đối với các loại trà; trong khi EU dự kiến quy định MRL đối với một số sản phẩm tương ứng ở khoảng 0,01 - 0,05 mg/kg. Đối với fenpropathrin, Việt Nam quy định MRL ở mức 2 mg/kg đối với quả có múi và dâu tây, 3 mg/kg đối với trà xanh/trà đen, 1 mg/kg đối với ớt và cà chua; trong khi EU dự kiến quy định MRL đối với một số sản phẩm liên quan ở khoảng 0,01 - 0,05 mg/kg.

Về nhóm biện pháp kiểm soát chính thức hàng nhập khẩu từ nước thứ ba, EU tiếp tục duy trì kiểm soát đối với 4 sản phẩm có nguồn gốc thực vật của Việt Nam.

Dự thảo sửa đổi Quy định (EU) 2019/2072 và Quy định (EU) 2022/1941 về các biện pháp kiểm dịch thực vật của EU cũng cập nhật danh mục và yêu cầu quản lý đối với một số sinh vật gây hại, trong đó có loài Citripestis sagittiferella, tức sâu đục trái cây có múi/sâu đục trái bưởi. Dự thảo dự kiến công bố trong tháng 10/2026; có hiệu lực vào ngày thứ 20 sau ngày công bố trên Công báo EU.

Đối với thực phẩm và sản phẩm thực phẩm chế biến, EU dự thảo Quy định (EU) 2026/908 bổ sung một số sản phẩm hỗn hợp ổn định bảo quản có rủi ro thấp vào danh sách được miễn kiểm tra chính thức tại trạm kiểm soát biên giới. Các sản phẩm gồm một số sản phẩm ngũ cốc, khoai tây chiên, rau, quả và hạt đã qua chế biến hoặc bảo quản, nước sốt, gia vị và bánh kẹo thuộc các mã số của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu kết hợp (mã CN) liên quan.

Đối với động vật và sản phẩm có nguồn gốc động vật, EU dự thảo sửa đổi hạ mức MRL của diazinon đối với sản phẩm có nguồn gốc động vật, dự thảo hạ MRL đối với mỡ lợn, thịt xẻ và nội tạng ăn được khác của gia cầm, một số loại sữa; đồng thời điều chỉnh MRL đối với gan, thận của lợn, bò, cừu và dê.

Dự thảo sửa đổi Quy định (EU) 2021/405 liên quan đến danh sách các nước thứ ba hoặc vùng lãnh thổ được phép xuất khẩu các lô hàng một số động vật và sản phẩm có nguồn gốc động vật dùng cho tiêu dùng của con người vào Liên minh châu Âu, phù hợp với Quy định (EU) 2017/625.

EU cũng ban hành 9 thông báo dự thảo liên quan đến gia hạn cấp phép, điều chỉnh danh mục phụ gia thức ăn chăn nuôi cho các loài động vật.

Thị trường Trung Quốc có 34 thông báo, giảm 9 thông báo so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, có 31 thông báo dự thảo và 3 thông báo có hiệu lực.

Đáng chú ý, Trung Quốc đưa ra 3 thông báo nhằm quản lý rủi ro và truy xuất nguồn gốc nông sản, thực phẩm. Nổi bật là Nghị định số 280 của GACC (hiệu lực từ 01/6/2026) yêu cầu 17 nhóm thực phẩm phải đăng ký theo hình thức khuyến nghị chính thức, đồng thời mở rộng quản lý sang cả các cơ sở lưu trữ ở nước ngoài.

Thông báo 219/2025 bắt buộc doanh nghiệp xuất khẩu phải đăng ký và khai báo chính xác mã số để thông quan. Ngoài ra, GACC cũng ban hành danh mục kiểm soát 21 loài/nhóm sinh vật ngoại lai, yêu cầu rà soát và đánh giá rủi ro định kỳ.

Trung Quốc đưa ra 2 thông báo kiểm soát ô nhiễm và ghi nhãn thực phẩm. Cụ thể, dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia yêu cầu kiểm soát hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) trong toàn bộ chuỗi sản xuất ngũ cốc, thịt, thủy sản, sữa và dầu mỡ (đặc biệt chú trọng các khâu gia nhiệt, hun khói, chiên nướng).

Dự thảo sửa đổi tiêu chuẩn GB 13432-2013 siết chặt quy định ghi nhãn thực phẩm đóng gói cho chế độ ăn đặc biệt; bắt buộc hàm lượng dinh dưỡng thực tế phải đạt tối thiểu 80% giá trị ghi nhãn, riêng chất béo, đường và natri không được vượt quá 120% mức công bố.

Ngoài ra, Trung Quốc có một thông báo về dự thảo sửa đổi các biện pháp giám sát, kiểm nghiệm và kiểm dịch đối với động vật và vật liệu di truyền động vật xuất nhập khẩu, quá cảnh:

Đối với hàng nhập khẩu, Trung Quốc đưa ra dự thảo quy định đánh giá rủi ro, xem xét hệ thống quản lý an toàn dịch bệnh của nước xuất khẩu, yêu cầu kiểm dịch và đăng ký cơ sở nước ngoài thuộc diện quản lý. Động vật nhập khẩu thuộc diện cách ly phải cách ly tối thiểu 45 ngày đối với gia súc giống lớn và trung bình, 14 ngày đối với động vật thủy sản sống và 30 ngày đối với các động vật khác.

Đối với xuất khẩu và quá cảnh, hàng hóa phải được khai báo, kiểm dịch và đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu; động vật quá cảnh phải được phê duyệt trước, đi theo tuyến đường và cửa khẩu chỉ định, chịu sự giám sát của GACC. Dự thảo cũng quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, giám sát và cảnh báo rủi ro, xử lý dịch bệnh và vi phạm, đồng thời bãi bỏ một số quy định cũ.

Thị trường Trung Đông - châu Phi: 130 thông báo. Trong đó, có 92 thông báo dự thảo và 38 thông báo có hiệu lực.

Cảnh báo sớm các biện pháp SPS

Theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, trước các thông báo quy định mới của các thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông báo số 5211/TB-BNNMT về ý kiến kết luận của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng tại Hội nghị “Cập nhật, phổ biến quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc” tổ chức ngày 14/5/2026 tại tỉnh Đắk Lắk. Hiện đang yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương báo cáo kết quả sau 04 tháng thực hiện.

Ban hành văn bản số 9903/BNNMT-SPS ngày 27/8/2026 đôn đốc triển khai thực hiện Quyết định số 534/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 2998/QĐ-BNN-CCPT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao hiệu quả thực thi Hiệp định về áp dụng các biện pháp vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động, thực vật (SPS) của Tổ chức Thương mại thế giới và cam kết SPS trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại tự do.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ kiện toàn Văn phòng SPS Việt Nam và hoàn thành xây dựng đầu mối hỏi đáp SPS ở 34 tỉnh thành;

Kịp thời tổ chức 3 hội nghị trực tiếp và trực tuyến toàn quốc đến các cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và người sản xuất để cập nhật các biện pháp SPS, trong đó tập trung 03 thị trường: Trung Quốc, EU, Halal;

Bên cạnh đó, Văn phòng SPS Việt Nam cập nhật hàng ngày các thông báo dự thảo và thông báo có hiệu lực các biện pháp SPS của Thành viên WTO lên website của Văn phòng SPS Việt Nam tại địa chỉ: http://www.spsvietnam.gov.vn/;

Cảnh báo sớm các biện pháp SPS của Thành viên WTO và các thị trường trọng điểm đến các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và người sản xuất;

Cục Chuyển đổi số đang triển khai Dự án "Xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu nông nghiệp và môi trường kết nối liên thông với các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, tập trung lấy ý kiến hoàn thiện thiết kế cơ sở và nền tảng số các lĩnh vực thuộc ngành nông nghiệp và môi trường; Cục đã phối hợp với Văn phòng SPS Việt Nam rà soát hiện trạng hệ thống thông tin dữ liệu hiện hành; xây dựng và hoàn thiện phương án kỹ thuật, kiến trúc hệ thống, giải pháp công nghệ cũng như giải pháp tích hợp, chia sẻ dữ liệu phục vụ cảnh báo sớm tự động và tra cứu trực tuyến các quy định SPS của thị trường nhập khẩu; Tăng cường truyền thông, biên soạn tài liệu tập huấn…

Chủ động trao đổi với cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu để làm rõ quy định, phương pháp kiểm tra, thời điểm áp dụng và các khó khăn phát sinh…