Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng phát biểu tại họp báo. Ảnh: Đ.S

Từ văn hóa trà đến những kết nối mới cho ngành chè

Chiều 1/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế - Văn phòng Chính phủ (Hà Nội), Bộ Ngoại giao phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức họp báo giới thiệu Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026. Chương trình có sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên, các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế cùng đông đảo cơ quan thông tấn, báo chí trong nước và quốc tế.

Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 diễn ra từ ngày 30/10 đến 7/11, với chủ đề “Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà”, gắn với kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831 - 4/11/2026). Sự kiện được tổ chức nhằm khẳng định vai trò, vị thế của cây chè và ngành chè trong phát triển kinh tế, văn hóa, du lịch; tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa, sinh thái, kinh tế của trà; đồng thời định hướng ngành chè phát triển theo hướng giá trị cao, hữu cơ, an toàn và bền vững.

Một trong những điểm đáng chú ý được giới thiệu tại họp báo là định hướng để Festival không dừng lại ở một sự kiện văn hóa, mà trở thành cầu nối giữa di sản và phát triển, giữa địa phương với quốc tế, giữa văn hóa trà và kinh tế trà.

Theo thông tin tại buổi họp báo, Festival năm nay có 12 hoạt động chính, tập trung vào các lĩnh vực văn hóa, đối ngoại, thương mại, du lịch và trải nghiệm trà. Trong đó, Diễn đàn Trà Quốc tế với chủ đề “Từ di sản Trà đến kinh tế Trà toàn cầu” được xác định là một hoạt động quan trọng, tập trung vào những vấn đề có tính dài hạn đối với ngành chè.

Diễn đàn dự kiến diễn ra ngày 31/10 tại phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên với sự tham gia của đại biểu quốc tế, đại biểu Trung ương, lãnh đạo tỉnh, các địa phương sản xuất chè, hiệp hội, chuyên gia, nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế.

Các nội dung được đặt ra tại diễn đàn không chỉ xoay quanh câu chuyện thưởng trà hay quảng bá sản phẩm. Các đại biểu sẽ trao đổi về xu hướng thị trường trà thế giới và cơ hội của Việt Nam; phát triển vùng nguyên liệu bền vững; khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng thương hiệu, chất lượng và truy xuất nguồn gốc; xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường quốc tế; thu hút đầu tư, chế biến sâu và phát triển kinh tế trà.

Đáng chú ý, phiên đối thoại quốc tế “Kết nối thị trường - Công nghệ - Đầu tư: Cơ hội phát triển chuỗi giá trị trà Việt Nam” sẽ tập trung vào những yêu cầu của thị trường quốc tế đối với trà Việt Nam, tiêu chuẩn của các thị trường cao cấp, công nghệ cần ưu tiên cho sản xuất, chế biến và quản trị chuỗi giá trị, cũng như cơ hội liên kết đầu tư, thương mại và chuyển giao công nghệ.

Kết thúc diễn đàn dự kiến có các hoạt động ký kết biên bản ghi nhớ, hợp tác đầu tư, hợp tác thương mại và chuyển giao công nghệ trong phát triển kinh tế trà.

Cùng với Diễn đàn Trà Quốc tế, tỉnh Thái Nguyên sẽ tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại 5 vùng chè nổi tiếng gồm Tân Cương, La Bằng, Vô Tranh, Đồng Hỷ và Đồng Phúc. Mỗi vùng được xây dựng thành một không gian trải nghiệm riêng, gắn với cảnh quan, con người, kỹ thuật làm trà, văn hóa địa phương và sản phẩm đặc trưng.

Tại đây, du khách, nghệ nhân, chuyên gia, nhà sáng tạo nội dung và các đối tác có thể trực tiếp tìm hiểu vùng nguyên liệu, quy trình chế biến, nghệ thuật pha và thưởng trà, đồng thời khám phá những giá trị văn hóa gắn với từng vùng chè.

Đặc biệt, chương trình “Chuyến tàu di sản” dự kiến bắt đầu từ ngày 30/10, kết nối Hà Nội với Thái Nguyên. Trong thời gian Festival, dự kiến có 6 chuyến tàu; trên các toa tàu sẽ giới thiệu văn hóa trà, trình diễn các loại hình văn hóa phi vật thể, tổ chức trải nghiệm thưởng trà và quảng bá du lịch Thái Nguyên. Sau Festival, chuyến tàu du lịch Thái Nguyên dự kiến tiếp tục vận hành 2 chuyến mỗi tuần vào cuối tuần.

“Chè Thái Nguyên” tăng nhận diện bằng công nghệ

Một điểm nhấn khác tại họp báo là việc giới thiệu mã nhận diện thương hiệu “Chè Thái Nguyên” với thông điệp “Nhận diện bằng công nghệ - Kết nối bằng dữ liệu - Lan tỏa giá trị”.

Theo Ban Tổ chức, mã nhận diện được xây dựng nhằm ứng dụng công nghệ trong nhận diện, truy xuất và kết nối giá trị sản phẩm, qua đó góp phần quảng bá và nâng cao giá trị thương hiệu chè Thái Nguyên.

Việc đưa công nghệ vào nhận diện và truy xuất sản phẩm được đặt trong tổng thể định hướng phát triển ngành chè theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trà Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây cũng là một trong những nội dung được tỉnh Thái Nguyên kỳ vọng tạo thêm nền tảng để thương hiệu chè gắn với chất lượng, nguồn gốc và khả năng kết nối thị trường.

Festival sẽ mở đầu bằng lễ khai mạc vào tối 30/10 tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp, phường Phan Đình Phùng. Chương trình kết hợp kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh Thái Nguyên với khai mạc Festival, chương trình nghệ thuật, các hoạt động quảng bá văn hóa trà và công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc ghi danh “Tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trước lễ khai mạc là màn diễu hành nghệ thuật “Rước Trà Khai hội”, với các mô hình ấm trà, chén trà, lá trà, đồi chè cùng sự tham gia của nghệ sĩ, vũ công, nghệ nhân và các đoàn quốc tế.

Trong suốt thời gian Festival, nhiều không gian trưng bày, thưởng trà, ẩm thực, xúc tiến đầu tư, quảng bá du lịch và giao lưu văn hóa sẽ được tổ chức. Triển lãm “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu hội nhập và phát triển” cũng diễn ra từ ngày 30/10 đến 7/11, giới thiệu lịch sử hình thành, những dấu ấn văn hóa, cách mạng cùng các thành tựu kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đối ngoại của tỉnh.

Theo Ban Tổ chức, Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 hướng tới tôn vinh cây chè, người làm chè, nghệ nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp ngành trà; đồng thời quảng bá thương hiệu “Chè Thái Nguyên” và giới thiệu với bạn bè quốc tế những giá trị lịch sử, văn hóa, kinh tế, du lịch của địa phương.

Thông qua Festival, Thái Nguyên kỳ vọng mở rộng hợp tác trong sản xuất, chế biến trà, chuyển giao công nghệ, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, phát triển du lịch và nông nghiệp bền vững.

Đây cũng là thông điệp được lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh tại họp báo: Festival không chỉ là một sự kiện văn hóa mà hướng tới trở thành cầu nối giữa di sản và phát triển, địa phương và quốc tế, văn hóa trà và kinh tế trà.