Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói: Tăng cường kết nối, nắm bắt và giải quyết những khó khăn cho nông dân
Hiệu quả của chính sách chỉ thực sự được khẳng định khi giải quyết được những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh và đời sống của nông dân. Trước những yêu cầu mới, đòi hỏi các cơ quan quản lý cần tăng cường kết nối, trao đổi thông tin, nắm bắt và tham mưu giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, góp phần đưa chính sách đến gần hơn với bà con.
Nông dân vùng sản xuất chè ở Thái Nguyên đẩy mạnh áp dụng cơ giới hoá vào các khâu chăm sóc, thu hoạch. Ảnh: Hà Thanh
Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường "Lắng nghe nông dân nói" năm 2026 (lần thứ 4) có chủ đề "Kiến tạo nền nông nghiệp xanh, nông thôn hiện đại, cùng nông dân bước vào kỷ nguyên số” sẽ diễn ra vào 14 giờ chiều nay, ngày 17/11 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, số 11 Lê Hồng Phong, thành phố Hà Nội.
Tham dự và đồng chủ trì Diễn đàn có: Đồng chí Lương Quốc Đoàn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Đồng chí Trịnh Việt Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt được giao phối hợp với các đơn vị của Bộ trực tiếp tham mưu, thực hiện Diễn đàn.
Trước thềm Diễn đàn chính thức diễn ra, Ban tổ chức đã nhận được hơn 1.180 câu hỏi, kiến nghị, đề xuất từ các chuyên gia, bà con nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn về các vấn đề liên quan đến chủ đề của diễn đàn.
Nông nghiệp duy trì đà tăng trưởng, chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng
Trong bài tham luận "Chính sách phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong giai đoạn mới: Từ định hướng chiến lược đến hành động và kết quả thực tiễn" gửi Diễn đàn, ông Lê Đức Thịnh - Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh: Phải khẳng định nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, đóng góp tích cực vào tăng trưởng, bảo đảm an ninh lương thực, ổn định xã hội và nâng cao đời sống người dân. Trong những năm gần đây, nông nghiệp Việt Nam không chỉ duy trì sản xuất ổn định mà còn từng bước khẳng định vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.
Năm 2026 theo dự báo, mặc dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, thiên tai, biến động thị trường và những cú sốc địa chính trị, ngành nông nghiệp vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực; tăng trưởng toàn ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản ước có thể đạt khoảng 4,0%, mức cao nhất trong nhiều năm gần đây. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản có triển vọng đạt khoảng 75 tỉ USD.
Cùng với tăng trưởng kinh tế, những kết quả về môi trường và phát triển nông thôn tiếp tục được duy trì: Tỉ lệ che phủ rừng đạt trên 42%; tỉ lệ hộ nghèo tiếp tục giảm, bình quân khoảng 1,5% mỗi năm; diện mạo nông thôn ngày càng đổi mới theo hướng văn minh, hiện đại, đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được nâng cao. Những kết quả đó có sự đóng góp quan trọng của hàng triệu hộ nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và sự đồng hành của cả hệ thống chính trị.
Để duy trì và phát huy những thành tựu đó, ông Lê Đức Thịnh cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tập trung triển khai một số định hướng, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.
Một là, cụ thể hóa các nghị quyết lớn của Đảng thành hệ thống chính sách và chương trình hành động đồng bộ.
Bộ tập trung triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; Kết luận số 219-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; các Nghị quyết số 57-NQ/TW, 68-NQ/TW và 20-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể, hợp tác xã. Các chủ trương này được triển khai trong mối quan hệ bổ trợ, cùng hướng tới đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và thu nhập cho người dân.
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của tập thể Lãnh đạo Bộ, đặc biệt là sự chỉ đạo quyết liệt, sâu sát của đồng chí Bộ trưởng, công tác hoàn thiện thể chế được xác định là khâu đột phá. Đến đầu tháng 11/2026, Bộ đã xây dựng, hoàn thiện trình Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ 446 văn bản; ban hành 50 thông tư hướng dẫn các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý; đồng thời rà soát 758 văn bản quy phạm pháp luật để nhận diện những quy định cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ.
Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035, Bộ đã phối hợp tham mưu trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 46/2026/QH16 và tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 387/2026/NĐ-CP. Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức triển khai Chương trình trong giai đoạn mới.
Hai là, đổi mới tư duy quản lý, gắn kết chặt chẽ phát triển nông nghiệp với quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Việc hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường mở ra cơ hội tích hợp quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường với tổ chức sản xuất và phát triển nông nghiệp. Trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và trách nhiệm môi trường, một sản phẩm nông nghiệp muốn có chỗ đứng bền vững không chỉ cần chất lượng tốt mà còn phải minh bạch về nguồn gốc, vùng sản xuất và quy trình sản xuất.
Tư duy này đang được cụ thể hóa thông qua quản lý vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc, xây dựng cơ sở dữ liệu và kiểm soát chất lượng theo chuỗi. Qua đó, vừa bảo vệ tài nguyên, môi trường, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận thị trường của nông sản Việt Nam.
Ba là, thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ đang từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ, báo cáo sang quản trị dựa trên dữ liệu, kết nối và chia sẻ thông tin. Đến ngày 23/9/2026, Bộ đã hoàn thành kết nối, đồng bộ 12/12 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành theo kế hoạch; 34/34 tỉnh, thành phố đã kết nối dữ liệu đất đai, với hơn 61,5 triệu thửa đất được đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia.
Trong sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi số cần gắn trực tiếp với nhu cầu của người dân, từ quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, dự báo thị trường đến quản lý chất lượng và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Cùng với đó là thúc đẩy các mô hình sản xuất xanh, tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Người nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải là những chủ thể trực tiếp tham gia và thụ hưởng quá trình chuyển đổi này.
Bốn là, tiếp tục duy trì tăng trưởng, nâng cao chất lượng và đặc biệt quan tâm đến nâng cao giá trị gia tăng của nông sản.
Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động và thiên tai diễn biến phức tạp, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản vẫn duy trì tăng trưởng tích cực. Quý III/2026, tăng trưởng khu vực ước đạt 4,1–4,2%; trong 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 56,3 tỉ USD, tăng 7,8%, xuất siêu 16,9 tỉ USD. Sản lượng thủy sản đạt khoảng 7,89 triệu tấn, tăng 3,9%; sản lượng gỗ khai thác trong 8 tháng đạt 16,66 triệu m³, tăng 6,5%.
Đằng sau những kết quả đó là sự chỉ đạo, điều hành chủ động, linh hoạt của tập thể Lãnh đạo Bộ; việc thường xuyên cập nhật kịch bản tăng trưởng, bám sát diễn biến thị trường, tháo gỡ khó khăn xuất khẩu, đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc.
Thời gian tới, yêu cầu đặt ra đối với ngành không chỉ là duy trì tăng trưởng mà còn phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, chế biến sâu, giá trị gia tăng và hiệu quả sản xuất.
Năm là, đổi mới tổ chức thực hiện, bảo đảm chính sách thực sự đến được với người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và cộng đồng nông thôn.
Bộ đang chỉ đạo đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất thông qua phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, vùng nguyên liệu tập trung và liên kết chuỗi giá trị; đồng thời phát triển kinh tế nông thôn đa dạng, gắn với sản phẩm OCOP, ngành nghề và sinh kế tại chỗ. Đến tháng 9/2026, cả nước có trên 21.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, với hơn 10.600 chủ thể tham gia.
Cùng với hoàn thiện chính sách, Bộ chú trọng hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, đổi mới cách thức tổ chức thực hiện, bảo đảm chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn và đến đúng đối tượng. Điều quan trọng là người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải biết, hiểu, tiếp cận được và thực sự thụ hưởng chính sách.
Tăng cường kết nối, nắm bắt và giải quyết những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh và đời sống nông dân
Những kết quả và định hướng nêu trên cho thấy nỗ lực của toàn ngành nông nghiệp trong việc chuyển hóa chủ trương thành chính sách và hành động cụ thể.
Tuy nhiên, ông Lê Đức Thịnh cũng nhấn mạnh, hiệu quả của chính sách chỉ thực sự được khẳng định khi giải quyết được những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.
Do vậy, ông Thịnh cho biết trong thời gian tới, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn sẽ tiếp tục phát huy vai trò tham mưu trong tổ chức lại sản xuất, phát triển kinh tế hợp tác, cơ giới hóa, đào tạo nghề cho nông dân, phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp, ngành nghề và kinh tế nông thôn.
Đặc biệt, với vai trò đầu mối được Bộ giao, Cục sẽ chủ động phối hợp với các đơn vị chuyên môn của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, tăng cường kết nối, trao đổi thông tin, nắm bắt và tham mưu giải quyết những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, góp phần đưa chính sách đến gần hơn với nông dân và mang lại hiệu quả thiết thực trong sản xuất, đời sống.