Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu "làm chặt, làm kỹ" Luật Đất đai
“Tôi nghĩ rằng, Luật Đất đai phải được làm chặt, làm kỹ. Lần trước, Luật Đất đai 2024 phải tới 4 kỳ họp mới được thông qua. Do đó, chúng ta phải xác định việc hoàn thiện để thông qua Luật Đất đai tại kỳ họp này là một nhiệm vụ hết sức trọng tâm", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc phiên họp. Ảnh: MediaQH
Chiều 1/10, phát biểu khai mạc phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết đây là phiên họp cuối cùng chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Phiên họp được tổ chức thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra chiều 1/10 và ngày 2/10; đợt 2 sẽ được tổ chức sau Hội nghị Trung ương. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng dự phòng thời gian để xem xét những nội dung có thể được đề xuất bổ sung vào chương trình kỳ họp, nếu các cơ quan Chính phủ hoàn thiện kịp hồ sơ và bảo đảm chất lượng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp thứ 2 sẽ khai mạc sớm hơn thông lệ, trong bối cảnh khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Việc tổ chức phiên họp tháng 10 sớm nhằm tạo thêm thời gian để các cơ quan hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội.
Luật Đất đai là nhiệm vụ trọng tâm
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương pháp làm việc, nâng cao chất lượng từng nội dung trình Quốc hội. Các dự án luật được xem xét lần này có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh và việc quản lý, sử dụng các nguồn lực của đất nước.
Trong số 4 dự án luật đã được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp trước, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được xác định là những đạo luật có ý nghĩa nền tảng đối với nền kinh tế và công tác xây dựng pháp luật.
Với Luật Đất đai, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là dự án nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan lãnh đạo, bởi các quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh tế và đời sống người dân.
“Tôi nghĩ rằng, Luật Đất đai phải được làm chặt, làm kỹ”, Chủ tịch Quốc hội nói, đồng thời nhắc lại Luật Đất đai 2024 phải trải qua 4 kỳ họp mới được thông qua. Vì vậy, việc hoàn thiện dự án để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này là nhiệm vụ trọng tâm.
“Trong 38 luật được thông qua, luật nào cũng quan trọng, nhưng Luật Đất đai liên quan đến toàn bộ nền kinh tế, liên quan đến cuộc sống của người dân, đặc biệt là nhằm sớm khắc phục căn bản tình trạng thực thi pháp luật còn là khâu yếu”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Hồ sơ đến đâu, thẩm tra đến đó
Đặc biệt, để sớm khắc phục căn bản tình trạng thực thi pháp luật còn là khâu yếu, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật vừa qua, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu ngay từ khâu xây dựng, phải tính kỹ quy định có khả thi không, ai thực hiện, thực hiện như thế nào và trách nhiệm đến đâu?
Cùng với đó, cơ quan thẩm tra phải thể hiện rõ chính kiến, lập luận và phương án xử lý; đồng thời phân định rõ dự án đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua với những dự án cần tiếp tục hoàn thiện.
Trong điều kiện thời gian chuẩn bị kỳ họp gấp, công tác thẩm tra cũng phải linh hoạt hơn. Hồ sơ được gửi đến đâu cần khẩn trương nghiên cứu, thẩm tra đến đó, tránh dồn việc vào thời điểm sát kỳ họp.
“Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ động bố trí thời gian, sẵn sàng tổ chức họp khi có tài liệu, dù ngoài giờ hoặc vào ngày thứ Bảy, Chủ nhật, không để chậm một khâu làm ảnh hưởng đến tiến độ chung”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Sau Hội nghị Trung ương 4, các cơ quan được yêu cầu khẩn trương rà soát những chủ trương, định hướng mới cần thể chế hóa; đồng thời chủ động đề xuất nhiệm vụ lập pháp, nghiên cứu và chuẩn bị hồ sơ, tránh tình trạng đến gần kỳ họp mới chuyển hồ sơ sang Quốc hội.
Đối với những nội dung liên quan nhiều cơ quan, nhiều lĩnh vực, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần thống nhất thông tin, cách tiếp cận và phương án xử lý trước khi trình Quốc hội.
Luật Đất đai (sửa đổi) hướng tới tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trình bày Báo cáo tóm tắt Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), cho biết việc sửa luật nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW và các chỉ đạo của Bộ Chính trị; đồng thời cụ thể hóa các quy định về phân cấp, phân quyền theo Nghị quyết 190/2025/QH15 và 206/2025/QH15 của Quốc hội.
Mục tiêu là hoàn thành, ban hành Luật trước ngày 1/3/2027, tránh khoảng trống pháp lý. Dù Luật Đất đai 2024 đã có nhiều đổi mới, thực tiễn triển khai vẫn phát sinh vướng mắc, đòi hỏi tiếp tục tháo gỡ các “điểm nghẽn”, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc sửa đổi hướng tới giải phóng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Quan điểm xuyên suốt là quản lý đất đai đồng thời với tư cách tài nguyên, tài sản và nguồn lực; quản lý cả diện tích, chất lượng và không gian sử dụng. Các quy định phù hợp tiếp tục được kế thừa, trong khi những bất cập được sửa đổi đồng bộ với pháp luật liên quan.
Dự thảo cũng hướng tới hoàn thiện chế tài ngăn ngừa vi phạm, hạn chế lãng phí, thất thoát và khiếu kiện; tăng phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật và đánh giá hồ sơ đạt yêu cầu. Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để tránh chồng chéo với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và pháp luật thuế; hoàn thiện quy định về giá đất trong hợp đồng BT.
Đối với quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và tài chính đất đai, Ủy ban đề nghị làm rõ tiêu chí dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng; đổi mới phân loại đất; quy định cụ thể nguyên tắc xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh và tỷ lệ thu tiền sử dụng đất. Việc quản lý đất trong cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước cũng cần được đánh giá tác động kỹ để bảo đảm tính khả thi. |