Dê ăn lá, sống khỏe giữa vùng đất khắc nghiệt

Ở vùng ven biển Gò Công, nơi nắng hạn và nước mặn luôn là nỗi lo của nhà nông, những đàn dê đang mở ra hướng sinh kế đáng chú ý.

Không cần những đồng cỏ rộng lớn, cũng chẳng quá phụ thuộc vào nguồn nước ngọt dồi dào, dê có thể tận dụng lá cây, cỏ dại và phụ phẩm nông nghiệp để lớn lên giữa vùng đất nhiều thử thách.

Những nhánh lá so đũa, đám cỏ ven vườn trở thành nguồn thức ăn quý cho đàn dê. Nhờ tận dụng được nguồn thức ăn tại chỗ, người nuôi giảm đáng kể chi phí chăn nuôi, đồng thời chủ động hơn trước những biến động của thời tiết.

Tại xã Gò Công Đông (Đồng Tháp), ông Đoàn Văn Hồng là một trong những hộ gắn bó với mô hình nuôi dê sinh sản kết hợp dê thịt. Với tổng đàn hơn 100 con, mỗi năm gia đình ông có nguồn thu trên 200 triệu đồng từ vật nuôi này.

Theo ông Hồng, nuôi dê không đòi hỏi quá nhiều diện tích nhưng cần nắm vững kỹ thuật chăm sóc, nhất là khâu vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh. Chuồng phải cao ráo, thông thoáng, nền luôn sạch sẽ; chất thải được xử lý phù hợp để hạn chế mùi hôi, bảo vệ môi trường xung quanh.

“Thức ăn có thể tận dụng từ lá cây, cỏ dại quanh nhà nên đỡ tốn kém hơn. Tuy nhiên, muốn nuôi hiệu quả thì phải chăm sóc đúng cách, giữ chuồng trại sạch sẽ và chủ động phòng bệnh cho đàn dê”, ông Hồng chia sẻ.

Tham gia Tổ hợp tác chăn nuôi dê lai thương phẩm, ông Hồng còn chia sẻ kinh nghiệm với những hộ mới bắt đầu, từ cách chọn con giống, phối giống đến chăm sóc dê mẹ và dê con.

Theo kinh nghiệm của người nuôi, dê cái có thể sinh sản 1-2 lứa mỗi năm, mỗi lứa thường 2-3 con, tạo điều kiện để phát triển đàn nếu được chăm sóc tốt.

Không chỉ phù hợp với điều kiện tự nhiên, mô hình này còn giúp người dân phân tán rủi ro trong sản xuất. Khi thời tiết thất thường khiến việc trồng trọt gặp khó, chăn nuôi dê có thể trở thành nguồn thu bổ sung, giúp nhiều hộ chủ động hơn trong bài toán sinh kế.

Liên kết chăn nuôi, nâng sức chống chịu trước biến đổi khí hậu

Sức hấp dẫn của nghề nuôi dê còn nằm ở khả năng quay vòng vốn tương đối nhanh. Thời gian qua, giá dê thương phẩm có thời điểm dao động 165.000-185.000 đồng/kg, tùy loại và chất lượng.

Giá bán thực tế phụ thuộc vào trọng lượng, giới tính, thời điểm xuất chuồng và nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, người nuôi không thể chỉ trông chờ vào giá bán. Chi phí con giống, thức ăn, thuốc thú y và công chăm sóc đều ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Bởi vậy, tận dụng nguồn thức ăn sẵn có, kiểm soát chi phí và chủ động phòng dịch là những yếu tố quan trọng để duy trì hiệu quả kinh tế.

Được biết, đàn dê của tỉnh Tiền Giang (nay là Đồng Tháp) mỗi năm có khoảng 150.000 con, riêng vùng Gò Công có hơn 50.000 con.

Quy mô đàn dê cho thấy, vật nuôi này đã trở thành một lựa chọn sinh kế của nhiều hộ dân tại vùng ven biển.

Để nghề nuôi dê phát triển ổn định thích ứng biến đổi khí hậu, những năm qua ngành nông nghiệp địa phương hỗ trợ người dân tiếp cận con giống phù hợp, kỹ thuật chăn nuôi an toàn và các biện pháp phòng bệnh.

Những hoạt động cải tạo giống, gieo tinh nhân tạo và tiêm phòng vắc-xin lở mồm long móng được triển khai theo chương trình hỗ trợ của ngành nông nghiệp góp phần nâng cao chất lượng đàn vật nuôi.

Dẫu vậy, nuôi dê không đồng nghĩa với việc hoàn toàn tránh được tác động của biến đổi khí hậu.

Trong những đợt nắng nóng kéo dài, người nuôi vẫn phải bảo đảm nước uống sạch, điều chỉnh khẩu phần thức ăn, giữ chuồng thông thoáng và theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi. Nguồn lá, cỏ cũng cần được chủ động dự trữ để tránh bị động khi thời tiết bất lợi.

Từ những đàn dê gặm lá trong vườn đến các mô hình chăn nuôi có quy mô hàng trăm con, người dân Gò Công đang từng bước tìm cách thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng khó lường.

Khi được tổ chức bài bản, gắn với liên kết sản xuất và đầu ra ổn định, nghề nuôi dê không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần đa dạng hóa sinh kế, giúp nông dân vững vàng hơn trên vùng đất ven biển nhiều nắng gió.